اَلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاٰقُوا رَبِّهِمْ (آیه 46/سوره البقرة) 
ظن: احتمال قوى. چنانكه وهم احتمال ضعيف و شك تساوى طرفين است. در صحاح گويد: ظنّ معروف است. گاهى بجاى علم گذاشته ميشود. كلام قاموس نظير صحاح است. در اقرب گفته: ظنّ اعتقاد راجح است با احتمال نقيض و در علم و شك نيز بكار رود. طبرسى فرموده: ظنّ بعقيدۀ ابى هاشم از جنس اعتقاد است و بنظر قاضى و ابى على جنس مستقلى است غير از اعتقاد، چنانكه سيد مرتضى رحمة اللّه نيز چنين گفته. ناگفته نماند: مشكل است ظنّ را در جاى علم بكار بريم زيرا قرآن آندو را از هم جدا كرده. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص275) 
يسْتَعْمَلُ [الظنُّ هنا] بِمَعْنَى الْيَقِينِ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( المصباح المنیرالمصباح المنیر في غریب الشرح الکبیر للرافعي
, ج2 , ص386) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
هذا من اليقين. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
راغب در مفردات گويد: هر گاه ظنّ قوى باشد و يا مانند قوى تصور شود با انّ مشدّده و ان مخفف از مثقّله استعمال ميشود آنگاه آيات «يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاٰقُوا رَبِّهِمْ» «يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاٰقُوا اَللّٰهِ» را شاهد آورده و آنها را در مقام يقين دانسته است. بنا بر قول راغب ميشود گفت: چون ان مشدّد و مخفّف براى تحقيق است اگر بعد از ظنّ بكار روند قرينه بودن ظنّ بمعنى يقين است. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص274) 
الظَّنّ: اليقين. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( شمس العلومشمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم
, ج7 , ص4223) 
وَ ظَنَّ أَهْلُهٰا أَنَّهُمْ قٰادِرُونَ عَلَيْهٰا (آیه 24/سوره يونس) 
تنبيه أنهم صاروا في حكم العالمين لفرط طمعهم و أملهم. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
هشدارى است بر اينكه آنها از شدّت آزمندى و غرور و آرزوهايشان خود را در حكم عالمان مىپنداشتند. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص533) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
أَ لاٰ يَظُنُّ أُولٰئِكَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ (آیه 4/سوره المطففين) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
هو نهاية في ذمّهم. و معناه: ألا يكون منهم ظَنٌّ لذلك تنبيها أنّ أمارات البعث ظاهرة. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
نهايت ذمّ و سرزنش دربارۀ آنهاست و معنايش اين است كه آيا ظنّ و گمانى هم از ايشان دربارۀ آن ندارند تنبيهى است بر اينكه نشانههاى برانگيخته شدن پس از مرگ و بعث ظاهر و روشن است. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص533) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
قد جاء اَلظَّنُّ بمعنى العلم قال تعالى أَ لاٰ يَظُنُّ أُولٰئِكَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج6 , ص279) 
بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ اَلرَّسُولُ (آیه 12/سوره الفتح) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ مٰانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ (آیه 2/سوره الحشر) 
أي: اعتقدوا اعتقادا كانوا منه في حكم المتيقّنين. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص540) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
يعنى آنچنان اعتقاد داشتند كه دژها و كاخها و قلعههاشان مانعى براى آنهاست و آنها را در امان نگه مىدارد كه ظنّشان در حكم يقينشان بود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص534) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلاٰقٍ حِسٰابِيَهْ (آیه 20/سوره الحاقة) 
المحكم: الظَّنُّ شك و يقين إِلاَّ أََنه ليس بيقينِ عِيانٍ، إِنما هو يقينُ تَدَبُّرٍ، فأَما يقين العِيَانِ فلا يقال فيه إِلاَّ علم، و هو يكون اسماً و مصدراً، و جمعُ الظَّنِّ الذي هو الاسم ظُنُون. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أََي علمت. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
الجوهري: الظن معروف، قال: و قد يوضع موضع العلم . . . قال: و قد يجيء الظَّن بمعنى العلم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج13 , ص272) 
قال اللّٰه جلّ و عزّ حكاية عن الإنسان: إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلاٰقٍ حِسٰابِيَهْ (20) [الحاقة: 20] أي عَلِمْتُ. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أبو عبيد عن أبي عُبيدة: قال: الظَّن يَقينٌ و شَكٌّ. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج14 , ص260) 
وَ ذٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ اَلَّذِي ظَنَنْتُمْ (آیه 23/سوره فصلت) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
اَلظّٰانِّينَ بِاللّٰهِ ظَنَّ اَلسَّوْءِ (آیه 6/سوره الفتح) 
هو مفسّر بما بعده، و هو قوله: بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ اَلرَّسُولُ. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص540) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
وَ أَنَّهُمْ ظَنُّوا كَمٰا ظَنَنْتُمْ (آیه 7/سوره الجن) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
وَ ظَنَّ دٰاوُدُ أَنَّمٰا فَتَنّٰاهُ (آیه 24/سوره ص) 
أي: علم، و الفتنة هاهنا. كقوله: وَ فَتَنّٰاكَ فُتُوناً. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
ظنّ در آيه اخير علم است يعنى داود دانست كه اينجا ابتلاء و آزمايشى است. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص533) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
وَ تَظُنُّونَ بِاللّٰهِ اَلظُّنُونَا (آیه 10/سوره الأحزاب) 
ظن: احتمال قوى. چنانكه وهم احتمال ضعيف و شك تساوى طرفين است. در صحاح گويد: ظنّ معروف است. گاهى بجاى علم گذاشته ميشود. كلام قاموس نظير صحاح است. در اقرب گفته: ظنّ اعتقاد راجح است با احتمال نقيض و در علم و شك نيز بكار رود. طبرسى فرموده: ظنّ بعقيدۀ ابى هاشم از جنس اعتقاد است و بنظر قاضى و ابى على جنس مستقلى است غير از اعتقاد، چنانكه سيد مرتضى رحمة اللّه نيز چنين گفته. ناگفته نماند: مشكل است ظنّ را در جاى علم بكار بريم زيرا قرآن آندو را از هم جدا كرده. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص275) 
المحكم: الظَّنُّ شك و يقين إِلاَّ أََنه ليس بيقينِ عِيانٍ، إِنما هو يقينُ تَدَبُّرٍ، فأَما يقين العِيَانِ فلا يقال فيه إِلاَّ علم، و هو يكون اسماً و مصدراً، و جمعُ الظَّنِّ الذي هو الاسم ظُنُون. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
الجوهري: الظن معروف، قال: و قد يوضع موضع العلم . . . قال: و قد يجيء الظَّن بمعنى العلم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج13 , ص272) 
الظَّنُّ: الشَّكّ. و الظَّنّ: اليقين أيضاً، و هو من الأضداد. و أصل الظَّنِّ مصدر، و الجميع: الظنون. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( شمس العلومشمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم
, ج7 , ص4217) 
وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا (آیه 110/سوره يوسف) 
أََي علموا، يعني الرسل. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
المحكم: الظَّنُّ شك و يقين إِلاَّ أََنه ليس بيقينِ عِيانٍ، إِنما هو يقينُ تَدَبُّرٍ، فأَما يقين العِيَانِ فلا يقال فيه إِلاَّ علم، و هو يكون اسماً و مصدراً، و جمعُ الظَّنِّ الذي هو الاسم ظُنُون. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
الجوهري: الظن معروف، قال: و قد يوضع موضع العلم . . . قال: و قد يجيء الظَّن بمعنى العلم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج13 , ص272) 
وَ إِنْ هُمْ إِلاّٰ يَظُنُّونَ (آیه 78/سوره البقرة) 
معناه إن هم إلا يكذبون، و لو كان بمعنى الشك لاستوفى منصوبيه أو ما يقوم مقامهما. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج6 , ص279) 
وَ ظَنَّ أَنَّهُ اَلْفِرٰاقُ (آیه 28/سوره القيامة) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
اینجا ظنّ و گمانى است كه از يقين است. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص533) 
راغب در مفردات گويد: هر گاه ظنّ قوى باشد و يا مانند قوى تصور شود با انّ مشدّده و ان مخفف از مثقّله استعمال ميشود. بنا بر قول راغب ميشود گفت: چون ان مشدّد و مخفّف براى تحقيق است اگر بعد از ظنّ بكار روند قرينه بودن ظنّ بمعنى يقين است مثل آيات فوق و آيۀ «وَ ظَنَّ أَنَّهُ اَلْفِرٰاقُ» 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص274) 
ظن: احتمال قوى. چنانكه وهم احتمال ضعيف و شك تساوى طرفين است. در صحاح گويد: ظنّ معروف است. گاهى بجاى علم گذاشته ميشود. كلام قاموس نظير صحاح است. در اقرب گفته: ظنّ اعتقاد راجح است با احتمال نقيض و در علم و شك نيز بكار رود. طبرسى فرموده: ظنّ بعقيدۀ ابى هاشم از جنس اعتقاد است و بنظر قاضى و ابى على جنس مستقلى است غير از اعتقاد، چنانكه سيد مرتضى رحمة اللّه نيز چنين گفته. ناگفته نماند: مشكل است ظنّ را در جاى علم بكار بريم زيرا قرآن آندو را از هم جدا كرده. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص275) 
وَ اِسْتَكْبَرَ هُوَ وَ جُنُودُهُ فِي اَلْأَرْضِ بِغَيْرِ اَلْحَقِّ وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ إِلَيْنٰا لاٰ يُرْجَعُونَ (آیه 39/سوره القصص) 
استعمل فيه(أنّ) المستعمل مع اَلظَّنِّ الذي هو للعلم، تنبيها أنهم اعتقدوا ذلك اعتقادهم للشيء المتيقّن و إن لم يكن ذلك متيقنا. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
ظنّ در اينجا كه با أنّ به كار رفته است كه در معنى علم و دانستن به كار مىرود، آگاهى و خبر است بر اينكه آنها اعتقاد به عدم رجعت بسوى خدا را بصورت اعتقادى قطعى و يقينى به كار بردند هرچند كه آن باور و اعتقاد درست و محقّق نباشد. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص534) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
قُلْتُمْ مٰا نَدْرِي مَا اَلسّٰاعَةُ إِنْ نَظُنُّ إِلاّٰ ظَنّاً وَ مٰا نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ (آیه 32/سوره الجاثية) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
ظن: احتمال قوى. چنانكه وهم احتمال ضعيف و شك تساوى طرفين است. در صحاح گويد: ظنّ معروف است. گاهى بجاى علم گذاشته ميشود. كلام قاموس نظير صحاح است. در اقرب گفته: ظنّ اعتقاد راجح است با احتمال نقيض و در علم و شك نيز بكار رود. طبرسى فرموده: ظنّ بعقيدۀ ابى هاشم از جنس اعتقاد است و بنظر قاضى و ابى على جنس مستقلى است غير از اعتقاد، چنانكه سيد مرتضى رحمة اللّه نيز چنين گفته. ناگفته نماند: مشكل است ظنّ را در جاى علم بكار بريم زيرا قرآن آندو را از هم جدا كرده. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص273) 
أي ما نَظُنُّ إلا ظَنَّاً لا يؤدي إلى اليقين. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج6 , ص279) 
ظَنَّ: الظَّنُّ الشَّكُّ. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( شمس العلومشمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم
, ج7 , ص4223) 
وَ أَنّٰا ظَنَنّٰا أَنْ لَنْ نُعْجِزَ اَللّٰهَ فِي اَلْأَرْضِ وَ لَنْ نُعْجِزَهُ هَرَبا (آیه 12/سوره الجن) 
أما معنى اليقين فمنه قوله تعالى وَ أَنّٰا ظَنَنّٰا أَنْ لَنْ نُعْجِزَ اَللّٰهَ فِي اَلْأَرْضِ وَ لَنْ نُعْجِزَهُ هَرَباً [ 12/72] و معنا الظن علمنا. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج6 , ص279) 
اَلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاٰقُوا رَبِّهِمْ وَ أَنَّهُمْ إِلَيْهِ رٰاجِعُونَ (آیه 46/سوره البقرة) 
ظن: احتمال قوى. چنانكه وهم احتمال ضعيف و شك تساوى طرفين است. در صحاح گويد: ظنّ معروف است. گاهى بجاى علم گذاشته ميشود. كلام قاموس نظير صحاح است. در اقرب گفته: ظنّ اعتقاد راجح است با احتمال نقيض و در علم و شك نيز بكار رود. طبرسى فرموده: ظنّ بعقيدۀ ابى هاشم از جنس اعتقاد است و بنظر قاضى و ابى على جنس مستقلى است غير از اعتقاد، چنانكه سيد مرتضى رحمة اللّه نيز چنين گفته. ناگفته نماند: مشكل است ظنّ را در جاى علم بكار بريم زيرا قرآن آندو را از هم جدا كرده. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
در آيات فوق علت استعمال ظنّ ظاهرا آنست كه ظنّ ملاقات رب و ظنّ بعثت هم در اصلاح عمل و ترس از خدا كافى است زيرا انسان ذاتا از خطر محتمل پرهيز ميكند. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص274) 
وَ لٰكِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اَللّٰهَ لاٰ يَعْلَمُ كَثِيرا مِمّٰا تَعْمَلُونَ (آیه 22/سوره فصلت) 
[أي: اعتقدتم اعتقادا کنتم منه في حكم المتيقّنين. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص540) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
وَ ذَا اَلنُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغٰاضِبا فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ (آیه 87/سوره الأنبياء) 
قيل: الأولى أن يكون من اَلظَّنِّ الذي هو التّوهّم، أي: ظَنَّ أن لن نضيّق عليه. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
گفته شده شايستهتر اين است كه ظنّ در اين آيه از ظنّى كه توهّم است باشد(ظنّ يا نشانههاى ضعيف) يعنى او پنداشت و توهّم كرد به اينكه بر او سختى روا نمىداريم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص533) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
ظن: احتمال قوى. چنانكه وهم احتمال ضعيف و شك تساوى طرفين است. در صحاح گويد: ظنّ معروف است. گاهى بجاى علم گذاشته ميشود. كلام قاموس نظير صحاح است. در اقرب گفته: ظنّ اعتقاد راجح است با احتمال نقيض و در علم و شك نيز بكار رود. طبرسى فرموده: ظنّ بعقيدۀ ابى هاشم از جنس اعتقاد است و بنظر قاضى و ابى على جنس مستقلى است غير از اعتقاد، چنانكه سيد مرتضى رحمة اللّه نيز چنين گفته. ناگفته نماند: مشكل است ظنّ را در جاى علم بكار بريم زيرا قرآن آندو را از هم جدا كرده. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
احتمال قوى داد كه هرگز بر او سخت نمىگيريم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص273) 
"حسب،توقّع" 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( معجم الأفعال المتداولة معجم الأفعال المتداولة و مواطن استعمالها
, ص477) 
وَ رَأَى اَلْمُجْرِمُونَ اَلنّٰارَ فَظَنُّوا أَنَّهُمْ مُوٰاقِعُوهٰا (آیه 53/سوره الكهف) 
معناه فعلموا بغير شك. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج6 , ص279) 
الظَّنّ: اليقين. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( شمس العلومشمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم
, ج7 , ص4223) 
أَ لاٰ يَظُنُّ أُولٰئِكَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ لِيَوْمٍ عَظِيمٍ (آیه 4/سوره المطففين) 
ظن: احتمال قوى. چنانكه وهم احتمال ضعيف و شك تساوى طرفين است. در صحاح گويد: ظنّ معروف است. گاهى بجاى علم گذاشته ميشود. كلام قاموس نظير صحاح است. در اقرب گفته: ظنّ اعتقاد راجح است با احتمال نقيض و در علم و شك نيز بكار رود. طبرسى فرموده: ظنّ بعقيدۀ ابى هاشم از جنس اعتقاد است و بنظر قاضى و ابى على جنس مستقلى است غير از اعتقاد، چنانكه سيد مرتضى رحمة اللّه نيز چنين گفته. ناگفته نماند: مشكل است ظنّ را در جاى علم بكار بريم زيرا قرآن آندو را از هم جدا كرده. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
در آيات فوق علت استعمال ظنّ ظاهرا آنست كه ظنّ ملاقات رب و ظنّ بعثت هم در اصلاح عمل و ترس از خدا كافى است زيرا انسان ذاتا از خطر محتمل پرهيز ميكند. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص274) 
وَ مٰا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلاّٰ يَظُنُّونَ (آیه 24/سوره الجاثية) 
ظن: احتمال قوى. چنانكه وهم احتمال ضعيف و شك تساوى طرفين است. در صحاح گويد: ظنّ معروف است. گاهى بجاى علم گذاشته ميشود. كلام قاموس نظير صحاح است. در اقرب گفته: ظنّ اعتقاد راجح است با احتمال نقيض و در علم و شك نيز بكار رود. طبرسى فرموده: ظنّ بعقيدۀ ابى هاشم از جنس اعتقاد است و بنظر قاضى و ابى على جنس مستقلى است غير از اعتقاد، چنانكه سيد مرتضى رحمة اللّه نيز چنين گفته. ناگفته نماند: مشكل است ظنّ را در جاى علم بكار بريم زيرا قرآن آندو را از هم جدا كرده. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص274) 
يَظُنُّونَ بِاللّٰهِ غَيْرَ اَلْحَقِّ ظَنَّ اَلْجٰاهِلِيَّةِ (آیه 154/سوره آل عمران) 
أي: يَظُنُّونَ أنّ النبيّ صلّى اللّه عليه و سلم لم يصدقهم فيما أخبرهم به كما ظَنَّ الجاهليّة، تنبيها أنّ هؤلاء المنافقين هم في حيّز الكفار. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص540) 
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
اين آيه تنبيهى و هشدارى است بر اين كه گروه منافقين در آن جنگ كه چنان پندارهاى جاهلى داشتند، در جانب كفّار بودند. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص534) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
وَ ظَنُّوا أَنْ لاٰ مَلْجَأَ مِنَ اَللّٰهِ إِلاّٰ إِلَيْهِ (آیه 118/سوره التوبة) 
تيقّنوا 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( معجم الأفعال المتداولة معجم الأفعال المتداولة و مواطن استعمالها
, ص477) 
الظَّنُّ : في مَعْنىٰ الشَّكِّ و اليَقِيْنِ. و قَوْلُه عَزَّ و جَلَّ: وَ ظَنُّوا أَنْ لاٰ مَلْجَأَ مِنَ اَللّٰهِ إِلاّٰ إِلَيْهِ يَقِيْنٌ و عِلمٌ. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( المحیط في اللغةالمحیط في اللغة
, ج10 , ص12) 
قٰالَ اَلَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاٰقُوا اَللّٰهِ (آیه 249/سوره البقرة) 
هذا من اليقين. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلظَّنُّ: اسم لما يحصل عن أمارة، و متى قويت أدّت إلى العلم، و متى ضعفت جدّا لم يتجاوز حدّ التّوهّم، و متى قوي أو تصوّر تصوّر القويّ استعمل معه(أنّ) المشدّدة، و(أن) المخفّفة منها. و متى ضعف استعمل أن المختصّة بالمعدومين من القول و الفعل، و اَلظَّنُّ في كثير من الأمور مذموم. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص539) 
الظَّنّ: اسمى است براى آنچه كه از نشانه و امارتى حاصل مىشود، و هرگاه آن نشانه قوى شود ظنّ و گمان به علم منتهى مىشود. و هرگاه نشانه و امارت را به راستى و جدّى ضعيف شود از توهّم تجاوز نمىكند و هرگاه نشانههاى ظنّ قوى يا به تصوّر قوى بودن باشد با آن - انّ و ان(مشدّده و مخفّفه) به كار مىرود، يعنى(تحقيقا و براستى چنان است) كه با(أنّ و أن) براى تأكيد به كار مىرود. و اگر ظنّ و گمان ضعيف باشد با(أنّ و أن) كه مخصوص سخن و عمل منفى و معدوم است به كار مىرود. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص532) 
ظن: احتمال قوى. چنانكه وهم احتمال ضعيف و شك تساوى طرفين است. در صحاح گويد: ظنّ معروف است. گاهى بجاى علم گذاشته ميشود. كلام قاموس نظير صحاح است. در اقرب گفته: ظنّ اعتقاد راجح است با احتمال نقيض و در علم و شك نيز بكار رود. طبرسى فرموده: ظنّ بعقيدۀ ابى هاشم از جنس اعتقاد است و بنظر قاضى و ابى على جنس مستقلى است غير از اعتقاد، چنانكه سيد مرتضى رحمة اللّه نيز چنين گفته. ناگفته نماند: مشكل است ظنّ را در جاى علم بكار بريم زيرا قرآن آندو را از هم جدا كرده. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
در آيات فوق علت استعمال ظنّ ظاهرا آنست كه ظنّ ملاقات رب و ظنّ بعثت هم در اصلاح عمل و ترس از خدا كافى است زيرا انسان ذاتا از خطر محتمل پرهيز ميكند. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج4 , ص274) 