وَ كُلُوا وَ اِشْرَبُوا وَ لاٰ تُسْرِفُوا إِنَّهُ لاٰ يُحِبُّ اَلْمُسْرِفِينَ (آیه 31/سوره الأعراف) 
سرف: (بفتح س - ر) تجاوز از حدّ. در صحاح گويد «اَلسَّرَفُ ضِدُّ اَلْقَصْدِ» راغب گويد: آن تجاوز از حد است در هر كار هر چند در انفاق شهرت دارد. در اقرب گفته: آن ضدّ ميانه روى و تجاوز از حدّ و اعتدال است. بايد دانست اسراف و سرف هر دو بيك معنى است ولى بعقيده طبرسى اگر تجاوز در جانب افراط باشد اسراف گفته ميشود و اگر در جانب تقصير باشد سرف (ذيل آيۀ 6 سورۀ نساء) 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج3 , ص257) 
وَ لاٰ تُسْرِفُوا إِنَّهُ لاٰ يُحِبُّ اَلْمُسْرِفِينَ (آیه 141/سوره الأنعام) 
اَلسَّرَفُ: تجاوز الحدّ في كلّ فعل يفعله الإنسان، و إن كان ذلك في الإنفاق أشهر. يقال تارة اعتبارا بالقدر، و تارة بالكيفيّة. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص407) 
السَّرَف: تجاوز كردن و در گذشتن از حدّ در هر كارى كه انسان آن را انجام مىدهد هرچند كه در مورد انفاق يعنى بخشش(كه به كار رفتنش نهى شده) مشهورتر است. واژه - سرف - گاهى به اعتبار قدر و اندازه و گاهى به اعتبار كيفيّت است. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص210) 
الإِسْرَافُ: أكل ما لا يحل. و قيل: مجاوزة القصد في الأكل مما أحل الله. و قيل: ما أنفق في غير طاعة الله تعالى. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج5 , ص69) 
السَّرَف و الإِسْرَافُ: مُجاوزةُ القَصْدِ. و أَسْرَفَ في ماله: عَجِلَ من غير قصد، و أَما السَّرَفُ الذي نَهَى اللّه عنه، فهو ما أُنْفِقَ في غير طاعة اللّه، قليلاً كان أَو كثيراً. الإِسْرافُ أَكل ما لا يحل أَكله، و قيل: هو مُجاوزةُ القصد في الأَكل مما أَحلَّه اللّه، و قال سفيان: الإِسْراف كل ما أُنفق في غير طاعة اللّه. و قال إياسُ بن معاوية: الإِسرافُ ما قُصِّر به عن حقّ اللّه. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج9 , ص148) 
قوله: وَ لاٰ تُسْرِفُوا [الأعراف: 31]: إن الإِسراف أكلُ ما لا يحل أكله، و قيل: هو مجاوزة القصد في الأكل مما أحله اللّه. و قال سفيان: الإسراف: أكل ما أنفِق في غير طاعة اللّه. و قال إياس بن معاوية: الإسراف ما قُصِّر به عن حق اللّه. و السَّرَفُ: ضد القصد. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج12 , ص277) 
أبو العباس عن ابن الأعرابي أنه قال: السَّرَف: تجاوز ما حُدَّ لك. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج12 , ص276) 
وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوما فَقَدْ جَعَلْنٰا لِوَلِيِّهِ سُلْطٰانا فَلاٰ يُسْرِفْ فِي اَلْقَتْلِ إِنَّهُ كٰانَ مَنْصُورا (آیه 33/سوره الإسراء) 
سرفه أن يقتل غير قاتله، إمّا بالعدول عنه إلى من هو أشرف منه، أو بتجاوز قتل القاتل إلى غيره حسبما كانت الجاهلية تفعله. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص408) 
اَلسَّرَفُ: تجاوز الحدّ في كلّ فعل يفعله الإنسان، و إن كان ذلك في الإنفاق أشهر. يقال تارة اعتبارا بالقدر، و تارة بالكيفيّة. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص407) 
السَّرَف: تجاوز كردن و در گذشتن از حدّ در هر كارى كه انسان آن را انجام مىدهد هرچند كه در مورد انفاق يعنى بخشش(كه به كار رفتنش نهى شده) مشهورتر است. واژه - سرف - گاهى به اعتبار قدر و اندازه و گاهى به اعتبار كيفيّت است. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص210) 
اسراف و زيادهروى در قصاص اينست كه آنكه قاتل نيست، كشته شود و اين عمل يا با عدول از كشتن قاتل به كسى كه برتر از اوست انجام مىگرفت و يا به تجاوز نمودن از كشتن قاتل به غير از او كه قاتل نبود و چنانكه در جاهليّت، عرب اينطور عمل مىكرد. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص212) 
[الإِسراف]: تجاوز الحد. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( شمس العلومشمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم
, ج5 , ص3064) 
قال المفسرون: معناه: لا يَقتُل غيرَ قاتله، و إذا قَتلَ غيرَ قاتله فقد أسرَف. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أبو العباس عن ابن الأعرابي أنه قال: السَّرَف: تجاوز ما حُدَّ لك. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج12 , ص276) 
قال إياس بن معاوية: الإسراف ما قُصِّر به عن حق اللّه. و السَّرَفُ: ضد القصد. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج12 , ص277) 
أسْرَفَ فى الكلام و فى القَتْلِ: أفْرط. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
الزجَّاج: اخْتُلِفَ فى الإِسْرافِ فى القَتْل؛ فقيلَ: هو أن يقْتُلَ غير قاتلِ صاحِبِه؛ و قيل: أن يَقْتُلَ هو القاتلَ دونَ السُّلطانِ؛ و قيل: هو أن لا يَرْضَى بقتل واحدٍ حتَّى يَقْتُل جماعَةً، لِشَرَف المقتولِ و خساسَةٍ القاتلِ؛ أوْ أن يقتل أَشْرَف من القاتلِ. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( المحکم و المحیط الأعظمالمحکم و المحیط الأعظم
, ج8 , ص477) 
السَّرَف و الإِسْرَافُ: مُجاوزةُ القَصْدِ. و أَسْرَفَ في ماله: عَجِلَ من غير قصد، و أَما السَّرَفُ الذي نَهَى اللّه عنه، فهو ما أُنْفِقَ في غير طاعة اللّه، قليلاً كان أَو كثيراً. الإِسْرافُ أَكل ما لا يحل أَكله، و قيل: هو مُجاوزةُ القصد في الأَكل مما أَحلَّه اللّه، و قال سفيان: الإِسْراف كل ما أُنفق في غير طاعة اللّه. و قال إياسُ بن معاوية: الإِسرافُ ما قُصِّر به عن حقّ اللّه. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج9 , ص149) 
قُلْ يٰا عِبٰادِيَ اَلَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلىٰ أَنْفُسِهِمْ لاٰ تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اَللّٰهِ (آیه 53/سوره الزمر) 
اَلسَّرَفُ: تجاوز الحدّ في كلّ فعل يفعله الإنسان، و إن كان ذلك في الإنفاق أشهر. يقال تارة اعتبارا بالقدر، و تارة بالكيفيّة. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص407) 
تناول الإسراف في المال، و في غيره. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص408) 
اين آيه اسراف در مال و غير آن را در بر مىگيرد. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص212) 
السَّرَف: تجاوز كردن و در گذشتن از حدّ در هر كارى كه انسان آن را انجام مىدهد هرچند كه در مورد انفاق يعنى بخشش(كه به كار رفتنش نهى شده) مشهورتر است. واژه - سرف - گاهى به اعتبار قدر و اندازه و گاهى به اعتبار كيفيّت است. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص210) 
سرف: (بفتح س - ر) تجاوز از حدّ. در صحاح گويد «اَلسَّرَفُ ضِدُّ اَلْقَصْدِ» راغب گويد: آن تجاوز از حد است در هر كار هر چند در انفاق شهرت دارد. در اقرب گفته: آن ضدّ ميانه روى و تجاوز از حدّ و اعتدال است. بايد دانست اسراف و سرف هر دو بيك معنى است ولى بعقيده طبرسى اگر تجاوز در جانب افراط باشد اسراف گفته ميشود و اگر در جانب تقصير باشد سرف (ذيل آيۀ 6 سورۀ نساء) ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
در الميزان گفته: گوئى معنى جنايت يا نظير آن به «أَسْرَفُوا» تضمين شده و لذا با «عَلىٰ» متعدى گرديده است اسراف بر نفس آنست كه بر آن با ارتكاب گناه تعدّى شود اعمّ از آنكه با شرك يا با گناهان صغيره و كبيره باشد. دربارۀ اين آيه مطلبى است كه انشاء اللّه در «قنط» خواهد آمد. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج3 , ص257) 
جاوزوا الحدّ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( معجم الأفعال المتداولة معجم الأفعال المتداولة و مواطن استعمالها
, ص333) 
وَ اَلَّذِينَ إِذٰا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كٰانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوٰاما (آیه 67/سوره الفرقان) 
اَلسَّرَفُ: تجاوز الحدّ في كلّ فعل يفعله الإنسان، و إن كان ذلك في الإنفاق أشهر. و يقال تارة اعتبارا بالقدر، و تارة بالكيفيّة. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص407) 
السَّرَف: تجاوز كردن و در گذشتن از حدّ در هر كارى كه انسان آن را انجام مىدهد هرچند كه در مورد انفاق يعنى بخشش(كه به كار رفتنش نهى شده) مشهورتر است. واژه - سرف - گاهى به اعتبار قدر و اندازه و گاهى به اعتبار كيفيّت است. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج2 , ص210) 
سرف: (بفتح س - ر) تجاوز از حدّ. در صحاح گويد «اَلسَّرَفُ ضِدُّ اَلْقَصْدِ» راغب گويد: آن تجاوز از حد است در هر كار هر چند در انفاق شهرت دارد. در اقرب گفته: آن ضدّ ميانه روى و تجاوز از حدّ و اعتدال است. بايد دانست اسراف و سرف هر دو بيك معنى است ولى بعقيده طبرسى اگر تجاوز در جانب افراط باشد اسراف گفته ميشود و اگر در جانب تقصير باشد سرف (ذيل آيۀ 6 سورۀ نساء) 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج3 , ص257) 
السَّرَف و الإِسْرَافُ: مُجاوزةُ القَصْدِ. و أَسْرَفَ في ماله: عَجِلَ من غير قصد، و أَما السَّرَفُ الذي نَهَى اللّه عنه، فهو ما أُنْفِقَ في غير طاعة اللّه، قليلاً كان أَو كثيراً. و الإِسْرافُ في النفقة: التبذيرُ. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج9 , ص148) 
[الإِسراف]: تجاوز الحد. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( شمس العلومشمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم
, ج5 , ص3064) 
قال سُفيانُ في قوله تعالى: وَ اَلَّذِينَ إِذٰا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا [الفرقان: 67]، أي: لم يَضَعوه في غير موضعه، وَ لَمْ يَقْتُرُوا، أي: لم يقصِّروا به عن حقّه. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
السَّرَفُ: ضد القصد. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج12 , ص277) 
أبو العباس عن ابن الأعرابي أنه قال: السَّرَف: تجاوز ما حُدَّ لك. و السَّرَف الخطأ؛ و إخطاءُ الشيء: وضعُه في غير موضعه. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
( , ج12 , ص276) 