كاتوره

معنی كاتوره

كاتوره [ kāture ]

بضم تا و فتح راى مهمله،سرگشته،فخرى گويد: بيت دوستش عاقل است و پا بر جا دشمنش ابله است و كاتوره و بمعنى سرگشتگى،و دردسر نيز گفته‌اند،و فخر قواس بزاى معجمه بمعنى گرانى گفته،و اين بيت رودكى آورده: بيت هيچ راحت مى نه بينم از سرود رود تو غير ازين فرياد كزوى خلق را كاتوزه خاست ليكن شاهد زاى معجمه وقتى باشد،كه قافيه معلوم شود.

(

فرهنگ رشیدی

, ج2 , ص1073)

بر وزن ماشوره به معنى سرگشته و حيران باشد و سرگشتگى و حيران را نيز گويند و به معنى صداع و دردسر و گرانى هم به نظر آمده است و به معنى كارآگاه هم هست كه منهى و اخبار رساننده باشد و به معنى اول به جاى راى قرشت دال ابجد نيز گفته‌اند.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص696)

بضمّ تاء و فتح راء مهمله بمعنى سركشته و حيرانست منوچهرى كفته آن بلبل كاتوره برجسته منطوره چون دسته طيّوره كرده شجر از چنكل فخر قواس بزاى معجمه بمعنى كرانى آورده و اين بيت را دكيرا شاهد كرده هيج راحت مى نه بيتم در سرو درود تو غير ازين فرياد كزوى خلق را كاتوره خواست و براى زاى معجمه وقتى شاهد شود كه قافيه بيت معلوم باشد

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

سرگشته باشد.

- [بضم تاء و فتح راى مهمله] سرگشته باشد. مثالش شمس فخرى گويد: بيت دوستش عاقلست و پابرجا دشمنش ابلهست و كاتوره و بمعنى سرگشتگى نيز آمده و در نسخۀ حليمى بمعنى درد سر آورده [4] و در نسخۀ فخر قواس كاتوزه آمده كه بجاى - راى مهمله، زاى معجمه - باشد بمعنى گرانى سر و اين بيت رودكى را شاهد آورده: (1)برهان بمعنى علف خشك آورده است اما كاه ساقه و غلاف خوشۀ خشك شدۀ گندم و جو است پس از كوفته و جدا شدن دانه. (2)و كاهيدن و ضعيف شدن. (برهان). (3)يعنى: كاينه. (4)در برهان معنى منهى و كار آگاه هم دارد و كاتوده نيز گويد آمده است اما كاتوزه ندارد. بيت هيچ راحت مى‌نبينم در سرود و رود تو غير از آن فرياد كز وى خلق را كاتوزه خاست

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ج3 , ص1124)

[صفت‏][فارسی‏]سرگشته و حيران.و سرگشتگى و حيرانى و حيرت.و صداع و درد سر.و سرگرانى.و كار آگاه. و منهى و اخبار رساننده.

(

فرهنگ نفیسی

, ج4 , ص2736)

سرگران بود.رودكى گفته است: هيچ راحت مى نه بينم در سرود و رود تو#جز كه از فرياد كزوى خلق را كاتوره خاست

(

فرهنگ قواس

, ص108)

كاتوره [رَ/رِ]