ذٰلِكَ بِأَنَّهُمُ اِسْتَحَبُّوا اَلْحَيٰاةَ اَلدُّنْيٰا عَلَى اَلْآخِرَةِ وَ أَنَّ اَللّٰهَ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلْكٰافِرِينَ (آیه 107/سوره النحل) 
و لمّا كانت الهِدَايَةُ و التّعليم يقتضي شيئين: تعريفا من المعرّف، و تعرّفا من المعرّف، و بهما تمّ الهداية و التّعليم فإنه متى حصل البذل من اَلْهَادِي و المعلم و لم يحصل القبول صحّ أن يقال: لم يَهْدِ و لم يعلّم اعتبارا بعدم القبول، و صحّ أن يقال: هَدَى و علّم اعتبارا ببذله، فإذا كان كذلك صحّ أن يقال: إنّ اللّه تعالى لم يهد الكافرين و الفاسقين من حيث إنه لم يحصل القبول الذي هو تمام الهداية و التّعليم، و صحّ أن يقال: هَدَاهُمْ و علّمهم من حيث إنه حصل البذل الذي هو مبدأ اَلْهِدَايَةِ. فعلى الاعتبار بالأول يصحّ أن يحمل قوله تعالى: وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِينَ و على الثاني قوله عزّ و جلّ: وَ أَمّٰا ثَمُودُ فَهَدَيْنٰاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا اَلْعَمىٰ عَلَى اَلْهُدىٰ. و الأولى حيث لم يحصل القبول المفيد فيقال: هداه اللّه فلم يهتد، كقوله: وَ أَمّٰا ثَمُودُ الآية. 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص838) 
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص507)
كلّ هداية ذكر اللّه عزّ و جلّ أنه منع الظالمين و الكافرين فهي الهداية الثالثة، و هي التّوفيق الذي يختصّ به المهتدون، و الرّابعة التي هي الثّواب في الآخرة، و إدخال الجنّة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص836)
أَ وَ لَمْ يَهْدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ اَلْأَرْضَ مِنْ بَعْدِ أَهْلِهٰا أَنْ لَوْ نَشٰاءُ أَصَبْنٰاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ (آیه 100/سوره الأعراف) عديت اَلْهِدَايَةُ باللام لأنه بمعنى التبيين. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى اَلْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لاٰ يَهِدِّي إِلاّٰ أَنْ يُهْدىٰ (آیه 35/سوره يونس) يعنى ديگرى را هدايت نمى‌كند - يعنى اولا چيزى نمى‌داند و آن را و نمى‌شناسد و اگر مجددا هدايت شود خود هدايت نشده است زيرا مرده‌اى است از سنگ و مانند آن. ظاهر لفظ آيه اينست كه اگر هدايت شود خود هدايت شده و براى اينكه با مثال و مقايسه‌اى لفظ را روشن‌تر برساند. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص509)
واژه هدایت گاهى خودش متعدى است و گاهى با(ل) و(الى) متعدى مى‌شود. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
قال الزجاج في قول اللّٰه جلّ و عزّ: (قُلِ اَللّٰهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ) [يُونس: 35] يقال: هَدَيْتُ إلى الحق، و هدَيْتُ للحق، بمعنًى واحد؛ لأن هَدَيْتُ يتعدّى إلى المَهْدِيِّين، و الحق يتعدَّى بحرف جرّ، المعنى اللّٰه يَهدِي من يشاء إلى الحق. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
قد قرئ: يَهْدِي إِلاّٰ أَنْ يُهْدىٰ أي: لا يهدي غيره و لكن يهدى. أي: لا يعلم شيئا و لا يعرف أي لا هداية له، و لو هدي أيضا لم يهتد، لأنها موات من حجارة و نحوها، و ظاهر اللّفظ أنه إذا هدي اِهْتَدَى لإخراج الكلام أنها أمثالكم. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
معناه الدلالة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلْهُدَى الرشاد و الدلالة و البيان، يذكر و يؤنث. و اَلْهُدَى هُدَيَانِ: هُدَى دلالة فالخلق به مَهْدِيُّونَ، و هو الذي تقدر عليه الرسل، و تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ابن سيده: الهُدى ضدّ الضلال و هو الرَّشادُ، و الدلالة أُنثى، و قد حكي فيها التذكير . . قال ابن جني: قال اللحياني الهُدَى مذكر، قال: و قال الكسائي بعض بني أَسد يؤنثه، يقول: هذه هُدًى مستقيمة . . . و قد هَداه هُدًى و هَدْياً و هِدَايةً و هِديَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
لاٰ يَقْدِرُونَ عَلىٰ شَيْ ءٍ مِمّٰا كَسَبُوا وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلْكٰافِرِينَ (آیه 264/سوره البقرة) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص508)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
از اين آيات روشن ميشود كه خدا ظالمان، كافران، فاسقان و خائنان را هدايت نميكند حال آنكه هدايت بايد شامل حال آنها شود و اينكه خدا هدايتشان نميكند يعنى چه؟ بنظر نگارنده: چنانكه از ما قبل جمله‌هاى «لاٰ يَهْدِي» استفاده ميشود منظور آنست كه خداوند كافران را در كفرشان هدايت نميكند يعنى كفر براى آنان مايه نجات نميشود بعبارت ديگر: ظلم و فسق و خيانت راهى است بر خلاف حق و در آن هدايت نيست بلكه ضلالت و شقاوت است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أي: طالب الهدى و متحرّيه هو الذي يوفّقه و يَهْدِيهِ إلى طريق الجنّة لا من ضادّه، فيتحرّى طريق الضّلال و الكفر توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
إِنَّ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمٰانِهِمْ (آیه 9/سوره يونس) هِدَايَةُ اللّهِ تعالى - براى انسانها چهار وجه دارد: اول: هدايت عمومى كه به مقتضاى آفرينش هر موجودى قرار گرفته است و در انسانها هر مكلّفى و انسان بالغى به‌وسيله - عقل و هوش و معارف و علوم به آن هدايت به ناچار وابسته است، هَدىٰ دوم: (هدايت تشريعى) كه به مقتضاى نياز فردى و اجتماعى انسانها بر زبان پيامبران و با رساندن پيام خداوند به مردم بصورت قرآن يا كتابهاى آسمانى ديگر رسيده است. سوم: (هدايت توفيقى كه زمينه‌اش از خود انسان آغاز مى‌شود) هدايتى كه اختصاص به كسانى دارد كه خود در راه هدايت و به كمال رسيدن حركت كرده باشد مانند: إِنَّ اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمٰانِهِمْ(یونس / 90) چهارم هدايت در آخرت بسوى بهشت و(وصول بمطلوب) ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص505)
الهدایة هنا التّوفيق الذي يختصّ به من اهتدى توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص835)
وَ اِتَّقُوا اَللّٰهَ وَ اِسْمَعُوا وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلْفٰاسِقِينَ (آیه 108/سوره المائدة) هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
از اين آيات روشن ميشود كه خدا ظالمان، كافران، فاسقان و خائنان را هدايت نميكند حال آنكه هدايت بايد شامل حال آنها شود و اينكه خدا هدايتشان نميكند يعنى چه؟ بنظر نگارنده: چنانكه از ما قبل جمله‌هاى «لاٰ يَهْدِي» استفاده ميشود منظور آنست كه خداوند كافران را در كفرشان هدايت نميكند يعنى كفر براى آنان مايه نجات نميشود بعبارت ديگر: ظلم و فسق و خيانت راهى است بر خلاف حق و در آن هدايت نيست بلكه ضلالت و شقاوت است. مثلا در آيه وَ اِتَّقُوا اَللّٰهَ وَ اِسْمَعُوا وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلْفٰاسِقِينَ يعنى متقى و حق شنو باشيد هدايت در آنست ولى در فسق هدايت نيست و خدا فاسقان را در فسقشان هدايت نميكند زيرا فسق راه ضلالت است نه هدايت. ولى اين مخالف با آن نيست كه خداوند بطريق عموم همه را هدايت و راهنمائى كند. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
وَ هُدُوا إِلَى اَلطَّيِّبِ مِنَ اَلْقَوْلِ وَ هُدُوا إِلىٰ صِرٰاطِ اَلْحَمِيدِ (آیه 24/سوره الحج) الهدی ضد الضلال. و قال بعضهم: هداه اللّٰهُ الطَّريقَ، و هداه للطَّرِيق، و إلى الطريق هِدايَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
المحکم و المحیط الأعظمالمحکم و المحیط الأعظم
, ج4 , ص371)
ابن سيده: الهُدى ضدّ الضلال و هو الرَّشادُ، و الدلالة أُنثى، و قد حكي فيها التذكير . . قال ابن جني: قال اللحياني الهُدَى مذكر، قال: و قال الكسائي بعض بني أَسد يؤنثه، يقول: هذه هُدًى مستقيمة . . . و قد هَداه هُدًى و هَدْياً و هِدَايةً و هِديَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
إِنَّكَ لاٰ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لٰكِنَّ اَللّٰهَ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ (آیه 56/سوره القصص) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص507)
اشاره است به اين كه راه خير و شر و ثواب و عقوبت از راه عقل و شرع شناخته شده است. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
ذلك إشارة إلى ما عرّف من طريق الخير و الشّرّ، و طريق الثواب و العقاب بالعقل و الشرع. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
گفته‌اند: در باره رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمده إِنَّكَ لاٰ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لٰكِنَّ اَللّٰهَ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ قصص: 56. هدايت نفى شده از آنحضرت ايصال بمطلوب است و گرنه ارائه طريق از كارهاى آنحضرت است. ولى ظاهرا مراد نفى استقلال در هدايت است يعنى: بدون مدد خدا نتوانى كسى را هدايت كنى ولى خدا در هدايت مستقل است وَ لٰكِنَّ اَللّٰهَ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد كما قال تعالى: إِنَّكَ لاٰ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أشار به إلى سائر الهدايات. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص836)
فَبُهِتَ اَلَّذِي كَفَرَ وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِينَ (آیه 258/سوره البقرة) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص512)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
از اين آيات روشن ميشود كه خدا ظالمان، كافران، فاسقان و خائنان را هدايت نميكند حال آنكه هدايت بايد شامل حال آنها شود و اينكه خدا هدايتشان نميكند يعنى چه؟ بنظر نگارنده: چنانكه از ما قبل جمله‌هاى «لاٰ يَهْدِي» استفاده ميشود منظور آنست كه خداوند كافران را در كفرشان هدايت نميكند يعنى كفر براى آنان مايه نجات نميشود بعبارت ديگر: ظلم و فسق و خيانت راهى است بر خلاف حق و در آن هدايت نيست بلكه ضلالت و شقاوت است. مثلا در آيه اول خوانديم: فَبُهِتَ اَلَّذِي كَفَرَ وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِينَ يعنى كافر مبهوت و مغلوب شد چرا؟ بعلت آنكه در مقابله با ابراهيم ظلم ميكرد و در ظلم هدايت نيست، ظلم بيراهه است و خدا در بيراهه هدايت قرار نداده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
كلّ هداية ذكر اللّه عزّ و جلّ أنه منع الظالمين و الكافرين فهي الهداية الثالثة، و هي التّوفيق الذي يختصّ به المهتدون، و الرّابعة التي هي الثّواب في الآخرة، و إدخال الجنّة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص836)
أي: طالب الهدى و متحرّيه هو الذي يوفّقه و يَهْدِيهِ إلى طريق الجنّة لا من ضادّه، فيتحرّى طريق الضّلال و الكفر توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
و لمّا كانت الهِدَايَةُ و التّعليم يقتضي شيئين: تعريفا من المعرّف، و تعرّفا من المعرّف، و بهما تمّ الهداية و التّعليم فإنه متى حصل البذل من اَلْهَادِي و المعلم و لم يحصل القبول صحّ أن يقال: لم يَهْدِ و لم يعلّم اعتبارا بعدم القبول، و صحّ أن يقال: هَدَى و علّم اعتبارا ببذله، فإذا كان كذلك صحّ أن يقال: إنّ اللّه تعالى لم يهد الكافرين و الفاسقين من حيث إنه لم يحصل القبول الذي هو تمام الهداية و التّعليم، و صحّ أن يقال: هَدَاهُمْ و علّمهم من حيث إنه حصل البذل الذي هو مبدأ اَلْهِدَايَةِ. فعلى الاعتبار بالأول يصحّ أن يحمل قوله تعالى: وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِينَ و على الثاني قوله عزّ و جلّ: وَ أَمّٰا ثَمُودُ فَهَدَيْنٰاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا اَلْعَمىٰ عَلَى اَلْهُدىٰ. و الأولى حيث لم يحصل القبول المفيد فيقال: هداه اللّه فلم يهتد، كقوله: وَ أَمّٰا ثَمُودُ الآية. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص838)
وَ أَمّٰا ثَمُودُ فَهَدَيْنٰاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا اَلْعَمىٰ عَلَى اَلْهُدىٰ (آیه 17/سوره فصلت) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص512)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
از خاصّ بودن هدایت ميفهميم كه منظور هدايت خاص و هدايت تشريعى است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
در اين آيه انسان بما هو انسان در نظر است كه مورد هدايت و راهنمائى خداست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أي عرفناهم و بينا لهم الحق و دعوناهم إليه فَاسْتَحَبُّوا اَلْعَمىٰ عَلَى اَلْهُدىٰ و هم يعرفون. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ابن سيده: الهُدى ضدّ الضلال و هو الرَّشادُ، و الدلالة أُنثى، و قد حكي فيها التذكير . . قال ابن جني: قال اللحياني الهُدَى مذكر، قال: و قال الكسائي بعض بني أَسد يؤنثه، يقول: هذه هُدًى مستقيمة . . . و قد هَداه هُدًى و هَدْياً و هِدَايةً و هِديَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
قال قتادة في قوله جلّ و عزّ: (وَ أَمّٰا ثَمُودُ فَهَدَيْنٰاهُمْ) [فُصّلَت: 17] أي بَيَّنا لهم طريقَ الهُدَى و طريق الضلالة، فَاسْتَحَبُّوا، أي آثروا الضلالة عَلَى اَلْهُدىٰ. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
و لمّا كانت الهِدَايَةُ و التّعليم يقتضي شيئين: تعريفا من المعرّف، و تعرّفا من المعرّف، و بهما تمّ الهداية و التّعليم فإنه متى حصل البذل من اَلْهَادِي و المعلم و لم يحصل القبول صحّ أن يقال: لم يَهْدِ و لم يعلّم اعتبارا بعدم القبول، و صحّ أن يقال: هَدَى و علّم اعتبارا ببذله، فإذا كان كذلك صحّ أن يقال: إنّ اللّه تعالى لم يهد الكافرين و الفاسقين من حيث إنه لم يحصل القبول الذي هو تمام الهداية و التّعليم، و صحّ أن يقال: هَدَاهُمْ و علّمهم من حيث إنه حصل البذل الذي هو مبدأ اَلْهِدَايَةِ. فعلى الاعتبار بالأول يصحّ أن يحمل قوله تعالى: وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِينَ و على الثاني قوله عزّ و جلّ: وَ أَمّٰا ثَمُودُ فَهَدَيْنٰاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا اَلْعَمىٰ عَلَى اَلْهُدىٰ. و الأولى حيث لم يحصل القبول المفيد فيقال: هداه اللّه فلم يهتد، كقوله: وَ أَمّٰا ثَمُودُ الآية. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص838)
قٰالَ رَبُّنَا اَلَّذِي أَعْطىٰ كُلَّ شَيْ ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدىٰ (آیه 50/سوره طه) هِدَايَةُ اللّهِ تعالى - براى انسانها چهار وجه دارد: اول: هدايت عمومى كه به مقتضاى آفرينش هر موجودى قرار گرفته است و در انسانها هر مكلّفى و انسان بالغى به‌وسيله - عقل و هوش و معارف و علوم به آن هدايت به ناچار وابسته است، چنانكه خداى تعالى فرمود: رَبُّنَا اَلَّذِي أَعْطىٰ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدىٰ(طه / 50). دوم: (هدايت تشريعى) كه به مقتضاى نياز فردى و اجتماعى انسانها بر زبان پيامبران و با رساندن پيام خداوند به مردم بصورت قرآن يا كتابهاى آسمانى ديگر رسيده است. سوم: (هدايت توفيقى كه زمينه‌اش از خود انسان آغاز مى‌شود) هدايتى كه اختصاص به كسانى دارد كه خود در راه هدايت و به كمال رسيدن حركت كرده باشد چهارم هدايت در آخرت بسوى بهشت و(وصول بمطلوب) ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
قال قتادة في قوله جلّ و عزّ (أَعْطىٰ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدىٰ) [طه: 50] قال: معناه خَلَقَ كلَّ شيء على الهيئة التي بها يَنتَفِع و التي هي أصلح الخَلْق له، ثم هداه لمعيشته، و قد قيل: ثم هداه لموضع ما يكون منه الوَلَد، و الأول أبيَن و أوضح. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
معناه: خَلَقَ كُلَّ شىءٍ على الهيئة التى بها يُنْتَفَع و التى هى أصلَحُ الخَلْقِ لَهُ، ثم هَداهُ لمعيشتِه، و قيل: ثم هَداه لموضِعِ ما يكون منه الوَلَد، و الأوَّل أبْيَنُ. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
المحکم و المحیط الأعظمالمحکم و المحیط الأعظم
, ج4 , ص371)
الهُدَى: ضِدُّ الضَّلالِ. . . و قد هَداه هُدًى، و هَدْياً؛ و هِدايَةً، و هِدْيَةً، و هَداهُ للدِّين هُدًى. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
المحکم و المحیط الأعظمالمحکم و المحیط الأعظم
, ج4 , ص370)
اَلْهِدَايَةُ دلالة بلطف، و منه: اَلْهَدِيَّةُ ، و هَوَادِي الوحش. أي: متقدّماتها الهادية لغيرها، و خصّ ما كان دلالة بِهَدَيْتُ ، و ما كان إعطاء بِأَهْدَيْتُ . نحو: أهديت الهديّة، و هديت إلى البيت. و عدّي الهِدَايَةُ في مواضع بنفسه، و في مواضع باللام، و في مواضع بإلى. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص835)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اين آيه جواب موسى عليه السّلام است بفرعون ظاهرا مفعول «هَدىٰ» همان «كُلَّ شَيْ‌ءٍ» و تقدير آن «ثمّ هدى كلّ شىء» است اگر خلق در آيه بمعنى تقدير و اندازه‌گيرى باشد منظور آنست كه: خدا هر چيز را اندازه گرفت و هر چيز را باندازه خويش و طريق زندگى و بقايش هدايت نمود در اينصورت آيه مثل وَ اَلَّذِي قَدَّرَ فَهَدىٰ اعلى: 3. خواهد بود، و اگر اعطاء خلق بمعنى آفريدن باشد معنا اين ميشود كه خدا هر چيز را آفريد و براههاى زندگى و سعادت و شقاوت و كمال وجود رهبرى فرمود. لفظ «كُلَّ شَيْ‌ءٍ» شامل همه موجودات حتى جمادات نيز ميباشد در اينصورت بايد گفت: همه آنها شعور دارند و براههاى كمال خويش هدايت شده‌اند. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ابن سيده: الهُدى ضدّ الضلال و هو الرَّشادُ، و الدلالة أُنثى، و قد حكي فيها التذكير . . قال ابن جني: قال اللحياني الهُدَى مذكر، قال: و قال الكسائي بعض بني أَسد يؤنثه، يقول: هذه هُدًى مستقيمة . . . و قد هَداه هُدًى و هَدْياً و هِدَايةً و هِديَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
وَ مَنْ يَعْتَصِمْ بِاللّٰهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ (آیه 101/سوره آل عمران) واژه هدایت گاهى خودش متعدى است و گاهى با(ل) و(الى) متعدى مى‌شود. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
وَ إِنْ كٰانَتْ لَكَبِيرَة إِلاّٰ عَلَى اَلَّذِينَ هَدَى اَللّٰهُ (آیه 143/سوره البقرة) اينان همانها هستند كه پذيرفتند و هدايت بر هدايتشان افزوده مى‌شود. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص512)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص513)
هم الّذين قبلوا هداه و اهتدوا به. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص838)
إِنّٰا هَدَيْنٰاهُ اَلسَّبِيلَ إِمّٰا شٰاكِرا وَ إِمّٰا كَفُورا (آیه 3/سوره الإنسان) اشاره است به اين كه راه خير و شر و ثواب و عقوبت از راه عقل و شرع شناخته شده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
ذلک إشارة إلى ما عرّف من طريق الخير و الشّرّ، و طريق الثواب و العقاب بالعقل و الشرع. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص509)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
شايد هر دو هدايت تکوینی عام و تشریعی خاص منظور باشد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
در اين آيه انسان بما هو انسان در نظر است كه مورد هدايت و راهنمائى خداست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
بمعنى الدلالة، أَيْ عَرَّفْنَاهُ إِمَّا آخِذٌ وَ إِمَّا تَارِكُ - كَذَا رُوِيَ عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ: . قال بعض الأفاضل: و بهذا يظهر ضعف التفصيل بأن اَلْهِدَايَةَ إن تعدت إلى المفعول الثاني بنفسها كانت بمعنى الدلالة الموصلة إلى المطلوب، و إن تعدت باللام أو إلى كانت بمعنى الدلالة على ما يوصل. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلْهُدَى الرشاد و الدلالة و البيان، يذكر و يؤنث. و اَلْهُدَى هُدَيَانِ: هُدَى دلالة فالخلق به مَهْدِيُّونَ، و هو الذي تقدر عليه الرسل، و تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
وَ اِجْتَبَيْنٰاهُمْ وَ هَدَيْنٰاهُمْ إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ (آیه 87/سوره الأنعام) واژه هدایت گاهى خودش متعدى است و گاهى با(ل) و(الى) متعدى مى‌شود. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
وَ اَللّٰهُ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ (آیه 213/سوره البقرة) هِدَايَةُ اللّهِ تعالى - براى انسانها چهار وجه دارد: اول: هدايت عمومى كه به مقتضاى آفرينش هر موجودى قرار گرفته است و در انسانها هر مكلّفى و انسان بالغى به‌وسيله - عقل و هوش و معارف و علوم به آن هدايت به ناچار وابسته است، هَدىٰ دوم: (هدايت تشريعى) كه به مقتضاى نياز فردى و اجتماعى انسانها بر زبان پيامبران و با رساندن پيام خداوند به مردم بصورت قرآن يا كتابهاى آسمانى ديگر رسيده است. سوم: (هدايت توفيقى كه زمينه‌اش از خود انسان آغاز مى‌شود) هدايتى كه اختصاص به كسانى دارد كه خود در راه هدايت و به كمال رسيدن حركت كرده باشد مانند: وَ اَللّٰهُ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ(بقره/213) چهارم هدايت در آخرت بسوى بهشت و(وصول بمطلوب) ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص505)
الهدایة هنا التّوفيق الذي يختصّ به من اهتدى توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص835)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
از خاصّ بودن هدایت ميفهميم كه منظور هدايت خاص و هدايت تشريعى است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
وَ مٰا كٰانَ اَللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْما بَعْدَ إِذْ هَدٰاهُمْ (آیه 115/سوره التوبة) معناه الدلالة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلْهُدَى الرشاد و الدلالة و البيان، يذكر و يؤنث. و اَلْهُدَى هُدَيَانِ: هُدَى دلالة فالخلق به مَهْدِيُّونَ، و هو الذي تقدر عليه الرسل، و تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
لِلّٰهِ اَلْمَشْرِقُ وَ اَلْمَغْرِبُ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ (آیه 142/سوره البقرة) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص512)
وَ اَلَّذِينَ جٰاهَدُوا فِينٰا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنٰا (آیه 69/سوره العنكبوت) هِدَايَةُ اللّهِ تعالى - براى انسانها چهار وجه دارد: اول: هدايت عمومى كه به مقتضاى آفرينش هر موجودى قرار گرفته است و در انسانها هر مكلّفى و انسان بالغى به‌وسيله - عقل و هوش و معارف و علوم به آن هدايت به ناچار وابسته است، هَدىٰ دوم: (هدايت تشريعى) كه به مقتضاى نياز فردى و اجتماعى انسانها بر زبان پيامبران و با رساندن پيام خداوند به مردم بصورت قرآن يا كتابهاى آسمانى ديگر رسيده است. سوم: (هدايت توفيقى كه زمينه‌اش از خود انسان آغاز مى‌شود) هدايتى كه اختصاص به كسانى دارد كه خود در راه هدايت و به كمال رسيدن حركت كرده باشد مانند: وَ اَلَّذِينَ جٰاهَدُوا فِينٰا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنٰا(عنکبوت/69) چهارم هدايت در آخرت بسوى بهشت و(وصول بمطلوب) ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص505)
الهدایة هنا التّوفيق الذي يختصّ به من اهتدى توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص835)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
قول بعضى كه گفته‌اند اگر هدايت بنفسه متعدى باشد بمعنى ايصال بمطلوب است و جز بخدا نسبت داده نميشود مثل وَ اَلَّذِينَ جٰاهَدُوا فِينٰا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنٰا عنكبوت: 69. و اگر بحرف باشد بمعنى ارائة الطريق است و آن گاهى بقرآن نسبت داده مثل إِنَّ هٰذَا اَلْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ اسراء: 9. و گاهى به پيغمبر وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ شورى: 52. چنانكه سيد شريف جرجانى در حاشيه كشاف از بعضى نقل كرده، مبناى صحيحى ندارد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد كما قال تعالى: وَ اَلَّذِينَ جٰاهَدُوا فِينٰا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنٰا. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فَرِيقا هَدىٰ وَ فَرِيقا حَقَّ عَلَيْهِمُ اَلضَّلاٰلَةُ (آیه 30/سوره الأعراف) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
اشاره است به اين كه راه خير و شر و ثواب و عقوبت از راه عقل و شرع شناخته شده است. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
ذلك إشارة إلى ما عرّف من طريق الخير و الشّرّ، و طريق الثواب و العقاب بالعقل و الشرع. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
از خاصّ بودن هدایت ميفهميم كه منظور هدايت خاص و هدايت تشريعى است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
إِنَّ هٰذَا اَلْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ (آیه 9/سوره الإسراء) هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
قول بعضى كه گفته‌اند اگر هدايت بنفسه متعدى باشد بمعنى ايصال بمطلوب است و جز بخدا نسبت داده نميشود مثل وَ اَلَّذِينَ جٰاهَدُوا فِينٰا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنٰا عنكبوت: 69. و اگر بحرف باشد بمعنى ارائة الطريق است و آن گاهى بقرآن نسبت داده مثل إِنَّ هٰذَا اَلْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ اسراء: 9. و گاهى به پيغمبر وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ شورى: 52. چنانكه سيد شريف جرجانى در حاشيه كشاف از بعضى نقل كرده، مبناى صحيحى ندارد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
معناه الدلالة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلْهُدَى الرشاد و الدلالة و البيان، يذكر و يؤنث. و اَلْهُدَى هُدَيَانِ: هُدَى دلالة فالخلق به مَهْدِيُّونَ، و هو الذي تقدر عليه الرسل، و تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أَ فَأَنْتَ تَهْدِي اَلْعُمْيَ (آیه 43/سوره يونس) واژه هدایت گاهی متعدی بنفسه است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص511)
وَ هَدَيْنٰاهُ اَلنَّجْدَيْنِ (آیه 10/سوره البلد) اشاره است به اين كه راه خير و شر و ثواب و عقوبت از راه عقل و شرع شناخته شده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
ذلک إشارة إلى ما عرّف من طريق الخير و الشّرّ، و طريق الثواب و العقاب بالعقل و الشرع. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص509)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
شايد هر دو هدايت تکوینی عام و تشریعی خاص منظور باشد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
بمعنى الدلالة، لأن الآية واردة في معرض الامتنان، و لا يمن بالإيصال إلى طريق الشر. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلْهُدَى الرشاد و الدلالة و البيان، يذكر و يؤنث. و اَلْهُدَى هُدَيَانِ: هُدَى دلالة فالخلق به مَهْدِيُّونَ، و هو الذي تقدر عليه الرسل، و تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ابن سيده: الهُدى ضدّ الضلال و هو الرَّشادُ، و الدلالة أُنثى، و قد حكي فيها التذكير . . قال ابن جني: قال اللحياني الهُدَى مذكر، قال: و قال الكسائي بعض بني أَسد يؤنثه، يقول: هذه هُدًى مستقيمة . . . و قد هَداه هُدًى و هَدْياً و هِدَايةً و هِديَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
الهدی ضد الضلال. و قال بعضهم: هداه اللّٰهُ الطَّريقَ، و هداه للطَّرِيق، و إلى الطريق هِدايَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
المحکم و المحیط الأعظمالمحکم و المحیط الأعظم
, ج4 , ص371)
وَ لاٰ لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقا (آیه 168/سوره النساء) واژه هدایت گاهی متعدی بنفسه است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص511)
وَ اَلَّذِي قَدَّرَ فَهَدىٰ (آیه 3/سوره الأعلى) هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
منظور آنست كه: خدا هر چيز را اندازه گرفت و هر چيز را باندازه خويش و طريق زندگى و بقايش هدايت نمود. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ (آیه 26/سوره السجده) أي أ و لم يبين لهم. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ابن سيده: الهُدى ضدّ الضلال و هو الرَّشادُ، و الدلالة أُنثى، و قد حكي فيها التذكير . . قال ابن جني: قال اللحياني الهُدَى مذكر، قال: و قال الكسائي بعض بني أَسد يؤنثه، يقول: هذه هُدًى مستقيمة . . . و قد هَداه هُدًى و هَدْياً و هِدَايةً و هِديَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
يقال: هدى له: أي بيَّن له. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
شمس العلومشمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم
, ج10 , ص6897)
أَ فَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ (آیه 128/سوره طه) قال الليث: لُغَةُ أهلِ الغَوْر في معنى بَيَّنتُ لك: هدَيتُ لك. و قوله جلّ و عزّ: (أَ فَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ) [طه: 128]: نبيِّن بهم. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
يَهْدِي بِهِ كَثِيرا (آیه 26/سوره البقرة) هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اِهْدِنَا اَلصِّرٰاطَ اَلْمُسْتَقِيمَ (آیه 6/سوره الفاتحة) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص512)
قد قيل: عني به اَلْهِدَايَةُ العامّة التي هي العقل، و سنّة الأنبياء، و أمرنا أن نقول ذلك بألسنتنا و إن كان قد فعل ليعطينا بذلك ثوابا كما أمرنا أن نقول: اللّهمّ صلّ على محمد و إن كان قد صلّى عليه بقوله: إِنَّ اَللّٰهَ وَ مَلاٰئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى اَلنَّبِيِّ [الأحزاب/ 56] و قيل: إن ذلك دعاء بحفظنا عن استغواء الغواة و استهواء الشّهوات، و قيل: هو سؤال للتّوفيق. و قيل: سؤال للهداية إلى الجنّة في الآخرة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص838)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
در كشاف ذيل اِهْدِنَا اَلصِّرٰاطَ اَلْمُسْتَقِيمَ گويد: هدى در اصل با لام و الى متعدى ميشود. طبرسى در جوامع الجامع آنرا پذيرفته است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اشكال كرده‌اند باينكه طلب هدايت از كسيكه هدايت شده تحصيل حاصل است حال آنكه همه در نماز و غير نماز از خدا طلب هدايت كرده و ميگوئيم: اِهْدِنَا اَلصِّرٰاطَ اَلْمُسْتَقِيمَ ؟ در جواب گفته‌اند: اين سؤال از شخص هدايت يافته طلب زيادت هدايت است چنانكه فرموده: وَ يَزِيدُ اَللّٰهُ اَلَّذِينَ اِهْتَدَوْا هُدىً مريم: 76. ايضا گفته‌اند مراد پيوسته بودن در هدايت است در كشاف و جوامع الجامع از على عليه السّلام نقل شده: «اِهْدِنَا: ثَبِّتْنَا». يعنى ما را در راه راست پايدار و ثابت گردان. و در جواب ديگر گفته‌اند: ما را در آينده هدايت كن چنانكه در گذشته كرده‌اى. ناگفته نماند: هدايت يكى از فيوضات الهى است كه هر آن بواسطه علل قابل قطع است و ادامه آن بسته بافاضه خدا است نظير روشن بودن لامپ كه محتاج بادامه جريان برق است و هر آن كه جريان برق قطع شود روشن بودن لامپ امكان ندارد لذا طلب هدايت از خدا هر آن و براى هر كس لازم است چون در هر لحظه كه خدا دست باز دارد هدايت قطع شده و شخص در ضلالت خواهد افتاد. يَسْئَلُهُ مَنْ فِي اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ رحمن: 29. وَ مٰا تَشٰاؤُنَ إِلاّٰ أَنْ يَشٰاءَ اَللّٰهُ رَبُّ اَلْعٰالَمِينَ تكوير: 29. اين سخن نظير آنستكه از على عليه السّلام نقل شد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أي ادللنا عليه و ثبتنا عليه. وَ عَنِ اَلصَّادِقِ (عَلَيْهِ السَّلاَمُ): " أَرْشِدْنَا لِلُزُومِ اَلطَّرِيقِ اَلْمُؤَدِّي إِلَى مَحَبَّتِكَ وَ اَلْمُبَلِّغِ إِلَى جَنَّتِكَ وَ اَلْمَانِعِ مِنْ أَنْ نَتَّبِعَ أَهْوَاءَنَا فَنَعْطَبَ أَوْ نَأْخُذَ بِآرَائِنَا فَنَهْلِكَ. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلْهُدَى الرشاد و الدلالة و البيان، يذكر و يؤنث. و اَلْهُدَى هُدَيَانِ: هُدَى دلالة فالخلق به مَهْدِيُّونَ، و هو الذي تقدر عليه الرسل، و تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ابن سيده: الهُدى ضدّ الضلال و هو الرَّشادُ، و الدلالة أُنثى، و قد حكي فيها التذكير . . قال ابن جني: قال اللحياني الهُدَى مذكر، قال: و قال الكسائي بعض بني أَسد يؤنثه، يقول: هذه هُدًى مستقيمة . . . و قد هَداه هُدًى و هَدْياً و هِدَايةً و هِديَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
الهدی ضد الضلال. و قال بعضهم: هداه اللّٰهُ الطَّريقَ، و هداه للطَّرِيق، و إلى الطريق هِدايَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
المحکم و المحیط الأعظمالمحکم و المحیط الأعظم
, ج4 , ص371)
واژه هدایت گاهی متعدی بنفسه است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
وَ أَهْدِيَكَ إِلىٰ رَبِّكَ فَتَخْشىٰ (آیه 19/سوره النازعات) واژه هدایت گاهى خودش متعدى است و گاهى با(ل) و(الى) متعدى مى‌شود. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
سَيَهْدِيهِمْ وَ يُصْلِحُ بٰالَهُمْ (آیه 5/سوره محمد) هِدَايَةُ اللّهِ تعالى - براى انسانها چهار وجه دارد: اول: هدايت عمومى كه به مقتضاى آفرينش هر موجودى قرار گرفته است و در انسانها هر مكلّفى و انسان بالغى به‌وسيله - عقل و هوش و معارف و علوم به آن هدايت به ناچار وابسته است، هَدىٰ دوم: (هدايت تشريعى) كه به مقتضاى نياز فردى و اجتماعى انسانها بر زبان پيامبران و با رساندن پيام خداوند به مردم بصورت قرآن يا كتابهاى آسمانى ديگر رسيده است. سوم: (هدايت توفيقى كه زمينه‌اش از خود انسان آغاز مى‌شود) هدايتى كه اختصاص به كسانى دارد كه خود در راه هدايت و به كمال رسيدن حركت كرده باشد چهارم هدايت در آخرت بسوى بهشت و(وصول بمطلوب) مانند: سَيَهْدِيهِمْ وَ يُصْلِحُ بٰالَهُمْ. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص505)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص506)
تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد كما قال تعالى: وَ اَلَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اَللّٰهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمٰالَهُمْ. سَيَهْدِيهِمْ وَ يُصْلِحُ بٰالَهُمْ. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلْهِدَايَةُ دلالة بلطف، و منه: اَلْهَدِيَّةُ ، و هَوَادِي الوحش. أي: متقدّماتها الهادية لغيرها، و خصّ ما كان دلالة بِهَدَيْتُ ، و ما كان إعطاء بِأَهْدَيْتُ . نحو: أهديت الهديّة، و هديت إلى البيت. و عدّي الهِدَايَةُ في مواضع بنفسه، و في مواضع باللام، و في مواضع بإلى. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص835)
فَهَدَى اَللّٰهُ اَلَّذِينَ آمَنُوا (آیه 213/سوره البقرة) الهدایة هنا التّوفيق الذي يختصّ به من اهتدى توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص835)
كَيْفَ يَهْدِي اَللّٰهُ قَوْما (آیه 86/سوره آل عمران) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص507)
كلّ هداية ذكر اللّه عزّ و جلّ أنه منع الظالمين و الكافرين فهي الهداية الثالثة، و هي التّوفيق الذي يختصّ به المهتدون، و الرّابعة التي هي الثّواب في الآخرة، و إدخال الجنّة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص836)
إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يَهْدِي مَنْ هُوَ كٰاذِبٌ كَفّٰارٌ (آیه 3/سوره الزمر) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
دروغ گوى كفر پيشه كسى است كه هدايتش را قبول نمى‌كند كه بهمان مطلب برمى‌گردد هرچند كه لفظش اين‌گونه نباشد، و كسى را كه هدايتش پذيرفته نشد خداوند او را هدايت نمى‌كند هدايت نشده است زيرا(دروغگو و منافق) بوده. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص509)
الكاذب الكفّار: هو الذي لا يقبل هدايته، فإنّ ذلك راجع إلى هذا و إن لم يكن لفظه موضوعا لذلك، و من لم يقبل هِدَايَتَهُ لم يهده. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص508)
و لمّا كانت الهِدَايَةُ و التّعليم يقتضي شيئين: تعريفا من المعرّف، و تعرّفا من المعرّف، و بهما تمّ الهداية و التّعليم فإنه متى حصل البذل من اَلْهَادِي و المعلم و لم يحصل القبول صحّ أن يقال: لم يَهْدِ و لم يعلّم اعتبارا بعدم القبول، و صحّ أن يقال: هَدَى و علّم اعتبارا ببذله، فإذا كان كذلك صحّ أن يقال: إنّ اللّه تعالى لم يهد الكافرين و الفاسقين من حيث إنه لم يحصل القبول الذي هو تمام الهداية و التّعليم، و صحّ أن يقال: هَدَاهُمْ و علّمهم من حيث إنه حصل البذل الذي هو مبدأ اَلْهِدَايَةِ. فعلى الاعتبار بالأول يصحّ أن يحمل قوله تعالى: وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِينَ و على الثاني قوله عزّ و جلّ: وَ أَمّٰا ثَمُودُ فَهَدَيْنٰاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا اَلْعَمىٰ عَلَى اَلْهُدىٰ. و الأولى حيث لم يحصل القبول المفيد فيقال: هداه اللّه فلم يهتد، كقوله: وَ أَمّٰا ثَمُودُ الآية. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص838)
يٰا قَوْمِ اِتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ اَلرَّشٰادِ (آیه 38/سوره غافر) هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِينَ (آیه 51/سوره المائدة) تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد كما قال تعالى: إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِينَ. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
وَ جَعَلْنٰا مِنْهُمْ أَئِمَّة يَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا (آیه 24/سوره السجده) هِدَايَةُ اللّهِ تعالى - براى انسانها چهار وجه دارد: اول: هدايت عمومى كه به مقتضاى آفرينش هر موجودى قرار گرفته است و در انسانها هر مكلّفى و انسان بالغى به‌وسيله - عقل و هوش و معارف و علوم به آن هدايت به ناچار وابسته است، هَدىٰ دوم: (هدايت تشريعى) كه به مقتضاى نياز فردى و اجتماعى انسانها بر زبان پيامبران و با رساندن پيام خداوند به مردم بصورت قرآن يا كتابهاى آسمانى ديگر رسيده است. مانند: وَ جَعَلْنٰا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا(انبیاء / 73) . سوم: (هدايت توفيقى كه زمينه‌اش از خود انسان آغاز مى‌شود) هدايتى كه اختصاص به كسانى دارد كه خود در راه هدايت و به كمال رسيدن حركت كرده باشد چهارم هدايت در آخرت بسوى بهشت و(وصول بمطلوب) ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص505)
اَلْهِدَايَةُ دلالة بلطف، و منه: اَلْهَدِيَّةُ ، و هَوَادِي الوحش. أي: متقدّماتها الهادية لغيرها، و خصّ ما كان دلالة بِهَدَيْتُ ، و ما كان إعطاء بِأَهْدَيْتُ . نحو: أهديت الهديّة، و هديت إلى البيت. و عدّي الهِدَايَةُ في مواضع بنفسه، و في مواضع باللام، و في مواضع بإلى. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص835)
وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلْفٰاسِقِينَ (آیه 5/سوره الصف) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص509)
أَنَّ اَللّٰهَ لاٰ يَهْدِي كَيْدَ اَلْخٰائِنِينَ (آیه 52/سوره يوسف) هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
از اين آيات روشن ميشود كه خدا ظالمان، كافران، فاسقان و خائنان را هدايت نميكند حال آنكه هدايت بايد شامل حال آنها شود و اينكه خدا هدايتشان نميكند يعنى چه؟ بنظر نگارنده: چنانكه از ما قبل جمله‌هاى «لاٰ يَهْدِي» استفاده ميشود منظور آنست كه خداوند كافران را در كفرشان هدايت نميكند يعنى كفر براى آنان مايه نجات نميشود بعبارت ديگر: ظلم و فسق و خيانت راهى است بر خلاف حق و در آن هدايت نيست بلكه ضلالت و شقاوت است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
أي لا يمضيه و لا ينفذه، و يقال: لا يصلحه. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
وَ يَهْدِي إِلىٰ صِرٰاطِ اَلْعَزِيزِ اَلْحَمِيدِ (آیه 6/سوره سبإ) هدى: هداه إِلى الطريق هداية: أي دلّه. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
شمس العلومشمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم
, ج10 , ص6896)
وَ مَنْ يَهْدِ اَللّٰهُ فَمٰا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ (آیه 37/سوره الزمر) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص508)
كلّ هداية نفاها اللّه عن النبيّ صلّى اللّه عليه و سلم و عن البشر، و ذكر أنهم غير قادرين عليها فهي ما عدا المختصّ من الدّعاء و تعريف الطريق، و ذلك كإعطاء العقل، و التّوفيق، و إدخال الجنة توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص836)
أَ تُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اَللّٰهُ (آیه 88/سوره النساء) واژه هدایت گاهی متعدی بنفسه است. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
وَ جَعَلْنٰاهُمْ أَئِمَّة يَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا (آیه 73/سوره الأنبياء) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
الإنسان لا يقدر أن يهدي أحدا إلاّ بالدّعاء و تعريف الطّرق دون سائر أنواع الهدايات، و إلى الأوّل أشار بالآیة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص836)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص507)
أي يَهْدُونَ إلى شرائعنا، و يقال: يدعون إلى الإسلام. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلىٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ (آیه 52/سوره الشورى) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
الهدی ضد الضلال. و قال بعضهم: هداه اللّٰهُ الطَّريقَ، و هداه للطَّرِيق، و إلى الطريق هِدايَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
المحکم و المحیط الأعظمالمحکم و المحیط الأعظم
, ج4 , ص371)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص507)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
معناه الدلالة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ای اَلْهُدَى الذي معناه الدلالة و الدعوة و البينة. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ابن سيده: الهُدى ضدّ الضلال و هو الرَّشادُ، و الدلالة أُنثى، و قد حكي فيها التذكير . . قال ابن جني: قال اللحياني الهُدَى مذكر، قال: و قال الكسائي بعض بني أَسد يؤنثه، يقول: هذه هُدًى مستقيمة . . . و قد هَداه هُدًى و هَدْياً و هِدَايةً و هِديَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
الإنسان لا يقدر أن يهدي أحدا إلاّ بالدّعاء و تعريف الطّرق دون سائر أنواع الهدايات، و إلى الأوّل أشار بالآیة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص836)
وَ هَدَيْنٰاهُمَا اَلصِّرٰاطَ اَلْمُسْتَقِيمَ (آیه 118/سوره الصافات) اشاره است به اين كه راه خير و شر و ثواب و عقوبت از راه عقل و شرع شناخته شده است. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هدى: هداه إِلى الطريق هداية: أي دلّه. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
شمس العلومشمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم
, ج10 , ص6896)
ذلك إشارة إلى ما عرّف من طريق الخير و الشّرّ، و طريق الثواب و العقاب بالعقل و الشرع توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللّٰهِ يَهْدِ قَلْبَهُ (آیه 11/سوره التغابن) هو إشارة إلى التّوفيق الملقى في الرّوع فيما يتحرّاه الإنسان و إياه عنى بقوله عزّ و جلّ: وَ اَلَّذِينَ اِهْتَدَوْا زٰادَهُمْ هُدىً. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
وَ يَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرٰاطا مُسْتَقِيما (آیه 175/سوره النساء) واژه هدایت گاهی متعدی بنفسه است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هُدَى و هِدَايَة از نظر وضع لغت و واژه يكيست، اما - هُدى - لفظى است ويژه بخشش و سرپرستى و راهنمائى خداوند نسبت به كسانى كه قابليت آن را دارند و اين غير از آن هدايتى است كه مخصوص زمينه‌سازى و كمال و افزونى هدايت در انسانها است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص511)
فَإِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يَهْدِي مَنْ يُضِلُّ (آیه 37/سوره النحل) ابن سيده: الهُدى ضدّ الضلال و هو الرَّشادُ، و الدلالة أُنثى، و قد حكي فيها التذكير . . قال ابن جني: قال اللحياني الهُدَى مذكر، قال: و قال الكسائي بعض بني أَسد يؤنثه، يقول: هذه هُدًى مستقيمة . . . و قد هَداه هُدًى و هَدْياً و هِدَايةً و هِديَةً. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
قال الفراء: يريد لا يَهْتدِي. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
الحَمْدُ لِلّٰهِ اَلَّذِي هَدٰانٰا لِهٰذٰا (آیه 43/سوره الأعراف) هِدَايَةُ اللّهِ تعالى - براى انسانها چهار وجه دارد: اول: هدايت عمومى كه به مقتضاى آفرينش هر موجودى قرار گرفته است و در انسانها هر مكلّفى و انسان بالغى به‌وسيله - عقل و هوش و معارف و علوم به آن هدايت به ناچار وابسته است، هَدىٰ دوم: (هدايت تشريعى) كه به مقتضاى نياز فردى و اجتماعى انسانها بر زبان پيامبران و با رساندن پيام خداوند به مردم بصورت قرآن يا كتابهاى آسمانى ديگر رسيده است. سوم: (هدايت توفيقى كه زمينه‌اش از خود انسان آغاز مى‌شود) هدايتى كه اختصاص به كسانى دارد كه خود در راه هدايت و به كمال رسيدن حركت كرده باشد چهارم هدايت در آخرت بسوى بهشت و(وصول بمطلوب) مانند: اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ اَلَّذِي هَدٰانٰا لِهٰذٰا. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص506)
هی الهداية في الآخرة إلى الجنّة توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص836)
مَنْ يَهْدِ اَللّٰهُ فَهُوَ اَلْمُهْتَدِ (آیه 97/سوره الإسراء) يعنى كسى را كه خواهان هدايت است و آن را پيگيرى مى‌كند همان است كه خداوند موفّقش مى‌دارد و به راه بهشت هدايتش مى‌كند نه آن كسى كه با ضديت و دشمنى راه گمراهى و كفر را پى مى‌گيرد. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص508)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
أي: طالب الهدى و متحرّيه هو الذي يوفّقه و يَهْدِيهِ إلى طريق الجنّة لا من ضادّه، فيتحرّى طريق الضّلال و الكفر. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص837)
وَ لٰكِنَّ اَللّٰهَ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ (آیه 272/سوره البقرة) هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
گفته‌اند: در باره رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمده إِنَّكَ لاٰ تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لٰكِنَّ اَللّٰهَ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ قصص: 56. هدايت نفى شده از آنحضرت ايصال بمطلوب است و گرنه ارائه طريق از كارهاى آنحضرت است. ولى ظاهرا مراد نفى استقلال در هدايت است يعنى: بدون مدد خدا نتوانى كسى را هدايت كنى ولى خدا در هدايت مستقل است وَ لٰكِنَّ اَللّٰهَ يَهْدِي مَنْ يَشٰاءُ. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فَاتَّبِعْنِي أَهْدِكَ صِرٰاطا سَوِيًّا (آیه 43/سوره مريم) هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فَاهْدُوهُمْ إِلىٰ صِرٰاطِ اَلْجَحِيمِ (آیه 23/سوره الصافات) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
هدى: (بفتح اوّل و ضمّ آن) و هدايت بمعنى ارشاد و راهنمائى است از روى لطف و خير خواهى. در صحاح و قاموس در معناى هدى (بضمّ اوّل) گفته: «اَلْهُدَى: الرّشاد و الدّلالة» يعنى هدى بمعنى هدايت يافتن و هدايت كردن است ولى ديگران فقط دلالت گفته‌اند. در مجمع گفته: هدايت در لغت بمعنى ارشاد و دلالت بر شىء است. بقول راغب آن دلالت و راهنمائى از روى لطف است. در صحاح گويد تعديه آن بد و مفعول مثل «هَدَيْتُهُ الطّريق» لغت اهل حجاز است ولى ديگران با «الى» تعديه ميكنند مثل «هَدَيْتُهُ الى الطّريق» در مصباح و اقرب الموارد نيز اوّلى را لغت اهل حجاز دانسته و گويند: در لغت ديگران با «الى» و لام باشد مثل «هَدَاهُ للطّريق و الى الطّريق» در قاموس هر سه را نقل و به لغت حجاز اشاره نكرده است. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
معناه الدلالة. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلْهُدَى الرشاد و الدلالة و البيان، يذكر و يؤنث. و اَلْهُدَى هُدَيَانِ: هُدَى دلالة فالخلق به مَهْدِيُّونَ، و هو الذي تقدر عليه الرسل، و تفرد هو تعالى بِالْهُدَى الذي معناه التوفيق و التأييد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اَلْهِدَايَةُ دلالة بلطف، و منه: اَلْهَدِيَّةُ ، و هَوَادِي الوحش. أي: متقدّماتها الهادية لغيرها، و خصّ ما كان دلالة بِهَدَيْتُ ، و ما كان إعطاء بِأَهْدَيْتُ . نحو: أهديت الهديّة، و هديت إلى البيت. و عدّي الهِدَايَةُ في مواضع بنفسه، و في مواضع باللام، و في مواضع بإلى. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص835)
و لمّا كانت الهِدَايَةُ و التّعليم يقتضي شيئين: تعريفا من المعرّف، و تعرّفا من المعرّف، و بهما تمّ الهداية و التّعليم فإنه متى حصل البذل من اَلْهَادِي و المعلم و لم يحصل القبول صحّ أن يقال: لم يَهْدِ و لم يعلّم اعتبارا بعدم القبول، و صحّ أن يقال: هَدَى و علّم اعتبارا ببذله، فإذا كان كذلك صحّ أن يقال: إنّ اللّه تعالى لم يهد الكافرين و الفاسقين من حيث إنه لم يحصل القبول الذي هو تمام الهداية و التّعليم، و صحّ أن يقال: هَدَاهُمْ و علّمهم من حيث إنه حصل البذل الذي هو مبدأ اَلْهِدَايَةِ. فعلى الاعتبار بالأول يصحّ أن يحمل قوله تعالى: وَ اَللّٰهُ لاٰ يَهْدِي اَلْقَوْمَ اَلظّٰالِمِينَ و على الثاني قوله عزّ و جلّ: وَ أَمّٰا ثَمُودُ فَهَدَيْنٰاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا اَلْعَمىٰ عَلَى اَلْهُدىٰ. و الأولى حيث لم يحصل القبول المفيد فيقال: هداه اللّه فلم يهتد، كقوله: وَ أَمّٰا ثَمُودُ الآية. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص838)
وَ يَهْدِيهِ إِلىٰ عَذٰابِ اَلسَّعِيرِ (آیه 4/سوره الحج) هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص504)
ذلك استعمل فيه استعمال اللّفظ على التّهكّم مبالغة في المعنى. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص835)
وَ لَهَدَيْنٰاهُمْ صِرٰاطا مُسْتَقِيما (آیه 68/سوره النساء) واژه هدایت گاهی متعدی بنفسه است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص510)
هِدَايَة: راهنمائى با لطف و مهربانيست. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
ترجمه مفردات راغبترجمه مفردات الفاظ قرآن
, ج3 , ص512)
فقد قيل: عني به اَلْهِدَايَةُ العامّة التي هي العقل، و سنّة الأنبياء. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
مفردات ألفاظ القرآنمفردات ألفاظ القرآن
, ص838)
