بگماز

معنی بگماز

بگماز

بالكسر شراب،و بگماز چند يعنى شراب چند كه عبارت از پيالۀ چند باشد،و بگماز كرد يعنى بزم شراب داشت.

به كسر اول و سكون ثانى و ميم به الف كشيده و به زاى نقطه‌دار زده به معنى شراب خوردن باشد و پيالۀ شراب را نيز گفته‌اند و به فتح اول به همين معنى غم و اندوه باشد و به معنى مهمانى هم آمده است مطلقا.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص155)

- [بكاف فارسى و ميم بوزن پرواز]. شراب باشد. مثالش حكيم فردوسى فرمايد: بيت نوازندۀ چنگ در چنگ چنگ ز دل برده بگماز چون زنگ زنگ و هم او فرمايد : شعر به بگماز بنشست يك روز شاه هميدون بزرگان ايران سپاه و هم او گويد : نظم تو با اين سواران بس ارجمند بياراى دل را به بگماز چند و در فرهنگ بمعنى پياله نيز آورده و اين بيت باين معنى انسب است چه اخسيكتى نيز فرمايد مؤيد هر دو معنى: بيت اى مهر ضيابخش بر آ از خاور بگماز نشاط نوش بر روى قمر اما صاحب شرفنامه و ميرزا ابراهيم بمعنى غم و اندوه و مهمانى آورده‌اند و اين خلاف جمهور است.

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ص148)

[اسم‏][فارسی‏]غم و اندوه. و پيالۀ شراب.و مهمانى و ضيافت.و مهمانى نمودن. ¦¦

[اسم‏][فارسی‏]شراب.و شرابخورى.و پيالۀ شراب.

(

فرهنگ نفیسی

, ص630)

(ترکی اسم) شراب. نبيذ. باده. مى. ¦¦شراب خوردن. شرابخورى. باده گساردن. ¦¦پيالۀ شراب. ¦¦مهمانى. ضيافت. عشرت. عيش. سور. بزم. ¦¦غم و اندوه.

(

لغت نامه دهخدا

, ص450)