شيون

فرهنگ رشیدی

, ج2 , ص970)

با ثانى مجهول بر وزن بى‌جن ناله و افغانى را گويند كه در هنگام محنت و مصيبت كنند.

فرهنگ فارسی برهان قاطع

نوحه و نفير باشد.

- ناله و افغانى كه در مصيبت و ماتم كنند. مثالش شاعر گويد: بيت در ماتم تو دهر بسى شيون كرد لاله همه خون ديده در دامن كرد گل جيب قباى ارغوانى بدريد قمرى نمد سياه در گردن كرد

فرهنگ مجمع الفرس

, ج2 , ص881)

معروفست نظامى كفته تو مادرمرده را شيون مياموز

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص527)

[اسم‏][فارسی‏]زارى و ناله و افغان و فرياد كه در مصيبت و محنت برآرند. و سنان و نيزه

فرهنگ نفیسی

, ج3 , ص2116)

(اسم) نوحه و ناله و ماتم. زارى. ناله و افغان و فرياد كه در مصيبت و محنت برآرند. گريۀ جمعى به آواز بلند بر مصيبتى.

لغت نامه دهخدا

, ج2 , ص1877)

ماتم را گويند.تاج دبير گويد : از فصل گل چو موسم سوريست باغ را#قمرى نگر كه شيوۀ او باز شيونست

فرهنگ قواس

, ص101)

ضرب المثل شيون

صد تا گنجشك نيم من است،با زاق و زيق و شيونش. صد تا گنجشك با زاق و زيقش نيم من است

صد نفر آدم بيكاره را با هم جمع كنند،محصول كار آنها مساوى با يك مرد كارى نيست.همانند: چو يك مرد جنگى چو يك دشت مرد.گاو بكش،گنجشك هزارش يك من است.

, ص391)

چرخ به جد اندرون و ما همه هازل - ما زده بر سور و او نهفتۀ شيون.

حضرت اديب چرخ كسى را چنبر كردن. با ابرام و اصرار بأمرى، كسيرا بأقصى الغايه تعب و رنج دادن

, ج2 , ص611)

چه نيكو گفت با جمشيد دستور كه با نادان نه شيون باد نه سور.

ويس و رامين. رجوع به: آدم گدا نه...، شود.

, ج2 , ص683)

مرديت بيازماى و آنگه زن كن دختر منشان به خانه و شيون كن

, ص562)

تن بی وفا مرد چون دوك باد - همه سور او شيون و سوگ باد

حضرت اديب.

, ص552)

مرگ يكبار شيون يكبار(يا)مرگ يك‌دفعه شيون يك‌دفعه

مصيبت غيرقابل اجتناب هرچه زودتر بهتر.

, ص695)

اين مرده باين نار و شيونش نميارزد

كسيكه براى او اظهار تا ثريا دل سوزى و غمخوارى ميشود ارزش و شايستگى اين عمل را ندارد.همانند:اين اين قبرى كه سرش گريه ميكنى مرده توش نيست.

, ص76)

شين‌وشيون كردن(يا)شيون‌وشين كردن

سخت گريه‌وزارى كردن.همانند شاروشيون كردن.

, ص519)

اين مرده به آن شيون نمى‌ارزد

اين‌كس درخورد اين تكريم يا اين تأثر نيست.

, ص105)

تو مادر مرده را شيون مياموز

(مرا بگذار تا گويم بدين روز...)نظامى

نظامى.

با نادان نه شيون باد نه سور

(چه نيكو گفت با جمشيد دستور كه...) ويس و رامين. رجوع به: آدم گدا نه...، شود.

, ص370)

اين مرده به اين شيون نيرزد

اين كس درخور اين تعظيم و تكريم يا افسوس و دريغ نيست. تمثل: ز بهر دنيا چندان عناكرى نكند كه مى نيرزد اين مرده خود بدين شيون. جمال الدين عبد الرزاق.

, ص337)

آخر هر سور جهان شيون است

(در فرحش زانده ترس و بدان ك‍...) ناصر خسرو.

, ص20)

مادر مرده را شيون مياموز

همانند: ماتم زده را بنوحه‌گر حاجت نيست؛درسش روانش است.

, ص519)

شارش يكدفعه شيونش يكدفعه

كار را تمام كردن،تكليف را روشن كردن.

, ص501)

شيون از دور، سور نمايد

همانند و بمعنى:آواز دهل شنيدن از دور خوش است.

, ص389)

مردن يكبار،شيون يكبار

كارى كه بناست بشود،يا زبان يا مصيبتى كه بايد پيش بيايد،هرچه زودتر بيايد بهتر همانند:مرگ يكبار،شيون يكبار.

, ص561)

مرگ يكبار، شيون يكبار

همانند و بمعنى:مردن يكبار،شيون يكبار.

, ص565)

از دور شيون سور نمايد

نظير: چون شعله بخرمنى دهد نور بيگانه نظاره بيندش سور. امير خسرو. گمانها همه راست مشمر ز دور كه بس ماند از دور شيون بسور. اسدى. نه سور است ارچه همچون سور از دور پر از بانك و هلالو لشت شيون. ناصر خسرو. گوئى كه بسور اندرم و ليكن از دور نمايدت سور ماتم. ناصر خسرو. ز راه شخص ماننده است نادان مرد با دانا چنان كز دور جمع سور ماننده است با ماتم. ناصر خسرو.

, ص130)

شين‌وشيون راه انداختن

سخت گريه و زارى كردن.

, ص519)

شيون قبل از مرگ

كار بى‌مورد و بى‌موقع.