فغ

معنای فغ

فغ [ foq ]

بالفتح و قيل بالضم،بت و فغان جمع آن،و فغستان يعنى بتخانه،و حرم سلاطين،و گاهى معشوق را نيز گويند بمجاز،زيرا كه از غايت حسن گويا مجمع بتان و خوبان ديگر است،و چون حركت اول او بيان شد،آنچه از و مركب شده،به بيان حركت او نپرداختم.

(

فرهنگ رشیدی

, ج2 , ص1049)

به فتح اول و سكون ثانى به لغت فرغانه و ماوراء النهر به معنى بت باشد كه عربان صنم خوانند و به معنى معشوق و مصاحب و كسى را كه بسيار دوست دارند هم آمده است و كنايه از جوانان خوب صورت و صاحب حسن هم هست.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص667)

دو معنى دارد:اول دوست و معشوقه بود.دوم بزبان«فرغانه» صنم و بت را گويند . عنصرى گفت: بيت گفتم فغان كنم ز تو اى بت هزار بار گفتا كه از فغان بود اندر جهان فغان

(

صحاح الفرس

, ص164)

- [بضم فاء] دوست و معشوقه باشد و بزبان ماوراء النهر بت رافغ گويند و فغستان، بتخانه را گويند [2]. مثالش حكيم عنصرى فرمايد و بهر دو معنى حمل توان كرد: بيت گفتم فغان كنم ز تو اى بت هزار بار گفتا كه از فغان [3] بود اندر جهان فغان و اين بيت لامعى جرجانى مصرح معنى دوم است : بيت هرگز نه فتنه گشتى بر ارتنگ فغفور بى‌گمان و نه برفغ فور

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ج3 , ص974)

بضم اول بلغت اهل ماوراء النّهر بمعنى بت باشد كه بعربى صنم خوانند و فغان يعنى بتها عنصرى كفته كفتم فغان كنم ز تو اى بت هزار بار كفتا كه از فغان بود اندر جهان فغان

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص553)

[اسم‏][فارسی‏]معشوق.و يار و دوست و مصاحب.و كسى كه بسيار وى را دوست دارند. و جوان خوبروى و صاحب حسن خواه مرد باشد و يا زن.و بت و صنم.و مست.

(

فرهنگ نفیسی

, ج4 , ص2575)

دوست و معشوقه را گويند.عنصرى گويد : گفتم فغان كنم ز تو اى فغ هزار بار#گفتا كه از فغان بود اندر جهان فغان اسدى طوسى نيز گفته است: فغستان خاقان و گنج ايدرست #بدان گر رهم اين سخن در خور است# نيارم فغستان خاقان برنج#سپاريد هرچه ايدرش هست گنج

(

فرهنگ قواس

, ص107)

فغ

(اسم) بغ. بت. صنم. ¦¦معشوق. يار. دوست. مصاحب. ¦¦كنايه است از زيبايان. ¦¦كسى را كه بسيار دوست دارند. ¦¦كنايه است از جوانان خوبصورت و صاحبحسن.

(

لغت نامه دهخدا

, ج2 , ص2129)

فغ و فغستان

بوزن مغ بمعنى بت است و فغستان زنان پادشاه و كاهى بر مفرد نيز استعمال كرده‌اند در برهان كويد صورت سلاطين و امرا باشد

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص17)

فغ

معنای فغ

مداخل هم موضوع فغ

بهرۀ دوم در نام آدميان و گردايشان و مانند آن