كزف

معنای كزف

كزف [ kazaf ] [ kazef ]

بالفتح،قير باشد كه با كشتيها مالند،و حين وفايى بمعنى سوادى كه زرگران بكار برند آورده،و بعضى گفته‌اند سيم سياه سوخته،فخرى گويد: بيت رخ دوستان تو بادا سفيد رخ دشمنان تو بادا چو كزف و كسايى گويد: بيت زرگر فرو نشاند كزف سيه بسيم من باز برنشانم سيم سيه بكزف

(

فرهنگ رشیدی

, ج2 , ص1142)

به فتح اول و ثانى بر وزن خزف به معنى قير باشد و آن دارويى است سياه و بدبوى كه بيشتر بر شتران گرگين مالند و نقره و سيم سوخته را نيز گويند و با ثانى مكسور نيز به اين دو معنى آمده است و به ضم اول و سكون ثانى هم گفته‌اند و سوادى را نيز گويند كه زرگران بكار برند.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص725)

بر وزن خزف قير باشد كه بر كشتيها مالند فحرى كفته همى تا بتصحيف خواندن توان شرق را بشرق و خزف را حزف رخ دوستان تو بادا سفيد رخ دشمنان تو بادا كزف بعضى كفته‌اند سيم سياه و سوخته است و اين اصح است كسائى مروزى كفته زركر فرونشاند كزف سيه بسيم من باز بر نشانم سيم سيه بكزف

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص582)

- [بفتح كاف و سكون زاى معجمه] قير باشد و بعضى گفته‌اند سيم سياهست و اين اصح است. مثالش شمس فخرى گويد: بيت همى تا بتصحيف خواندن توان شرف را به سرف و خزف را به خرف رخ دوستان تو بادا سپيد دل دشمنان تو بادا چو كزف و در ادات الفضلاء - بكاف فارسى [1] - بهر دو معنى آمده و در شرفنامه كزف و كشف هر دو بمعنى قير و سيم سوخته آمده و حسين وفائى بمعنى سوادى آورده كه زرگران بكار برند و باين بيت كسمايى متمسك شده: بيت زرگر فرونشاند كزف سيه بسيم من باز برنشانم سيم سيه بكزف

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ج3 , ص1075)

[اسم‏][فارسی‏]سوادى كه زرگران بكار برند. ¦¦

[اسم‏][فارسی‏]قير.و نقره و سيم سوخته.

(

فرهنگ نفیسی

, ج4 , ص2793)

سيم سوخته.كسائى گفته است: زرگر فرونشاند كزف سيه بسيم#من باز برفشانم سيم سيه بكزف

(

فرهنگ قواس

, ص191)