اسا (اسم) خميازه. دهاندره. آسا. ← آسا. ¦¦ 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
لغت نامه دهخدالغت نامه دهخدا
, ص126) 
آسا زدن و يا آسا كردن و يا آسا كشيدن دهندره كردن توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
اسا [ esā ]بر وزن رسا خميازه و دهان دره باشد و آن به سبب خواب يا خمار يا كاهلى به هم رسد و به معنى شبه و نظير و مانند هم آمده است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فرهنگ فارسی برهان قاطعفرهنگ فارسی برهان قاطع
, ص63)
امر بآسايش،و آساينده،و مانند،و بدين معنى بغير مد الف نيز آمده، ابو الفرج گويد: بيت عزم و حزمش بجنبش و بسكون آسمان و زمين اسا باشد و خميازه،و زيب و آرايش،چنانكه متعارف اهل يزدست،بهرامى گويد: بيت چنان نمود بمن دوش ماه نو ديدار كه ماه من كه كند گاه خواب خوش آسا و ابن يمين گويد: بيت سرو اگر با قد رعنايى تو هم بالاستى كى چنان مطبوع و خوش اندام و با آساستى و اخسيكتى گويد: مصراع آساى تو نقش چين ندارد و هيبت و صلابت،و وقار و تمكين،چنانكه متعارف اهل خراسانست،و در فرهنگ براى معنى اول ازين دو معنى اخير اين بيت مختارى آورده: بيت زور بستاند تدبير تو از پنجۀ شير كبر بيرون كند آساى تو از طبع پلنگ و براى ثانى اين شعر آورده: رباعى پيوسته همى شتاب و تمكين اى شاه كه طاعتت بود فرض از عزم تو چرخ ميكند وام ز آساى تو ميكند زمين قرض و در فرهنگ بمعنى روش و قاعده گفته،ابن يمين گويد: مصراع چگونه دوخت بآسا قباى تربيتم و درين معنى و مثال تأملست چه معنى آرايش نيز راست مى‌آيد. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
با سين به الف كشيده زيب، زينت و آرايش باشد و به معنى دهاندره هم هست كه خميازه مى‌باشد و به عربى تثائب خوانند و شبه و نظير و مانند را نيز گفته‌اند و به معنى تسكين و وقار هم آمده است و آسودن و آسودگى و آسايش و آساينده را نيز گويند و امر به آسودن هم هست يعنى بياسا و آسوده شو و به معنى هيبت و صلابت باشد و طور و روش و قاعده و قانون را نيز گويند. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فرهنگ فارسی برهان قاطعفرهنگ فارسی برهان قاطع
, ص32)
"دو معنى دارد اول دهان دره باشد يعنى آنكه دهان باز كند از كاهلى يا از خواب و عرب آن را«ثوباء» گويد و بزبان فرس «خميازه»نيز گويند . دقيقى گفت و بروايتى بهرامى ،مثال : بيت چنان نمود بما دوش ماه نو ديدار چو يار من كه كند گاه خواب خوش‌آسا دوم بمعنى«مانند»باشد .گويند:(فلان‌كس پيل آساست يا)خورآسا يا ذره‌آسا(اعنى مانند پيل است يا مانند آفتاب)و عرب‌آسا(را) «مثل و شبه»خواند.شهيد گفت:بيت شود بدخواه چون روباه بد دل چو شيرآسا تو بخرامى بميدان (امير خاقانى گفت:[بيت] فلك كژ روترست از خط ترسا مرا دارد مسلسل راهب‌آسا)" توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
- چند معنى دارد: اول مانند باشد، گويند شيرآسا و مهرآسا. مثالش شهيد گويد: شعر عدوى او شود روباه بد دل چو شيرآسا خرامد او بميدان و استاد ابو الفرج [بفتح همزه] نيز باين معنى آورده و گفته: شعر عزم و حزمش بجنبش و بسكون آسمان و زمين اسا باشد دوم دهان دره باشد و آن از ملالت يا غلبۀ خواب بود و آن را خاميازه و پاسك [بباى فارسى و تازى ] و دهان دره و فاژ و فاژه نيز گويند. مثالش استاد بهرامى گويد: شعر چنان نمود بمن دوش ماه نو ديدار چو ماه من كه كند گاه خواب خوش‌آسا سوم امر از آسايش باشد. مثالش ركن الدين بكرانى گويد: شعر بكش از راه جستجويش پا از تك و پوى يك زمان آسا چهارم بمعنى آساينده بود . مثالش مولانا كاتبى فرمايد: شعر درگه كين معركه آراى رزم در دم عيش انجمن آساى بزم و باين معنى حكيم اسدى نيز گويد در تعريف اسب: شعر كم آساى و دمساز و هنجار جوى سبك پاى [و] آسان رو و تيز پوى پنجم خراسانيان بمعنى و قار و تمكين استعمال كنند. چنانكه ابن يمين گويد: شعر سرو اگر با قد رعناى تو همبالاستى كى چنان مطبوع و خوش اندام و يا آساستى و اخسيكتى نيز گويد: شعر آساى تو نقش چين ندارد سيماى تو حورعين ندارد و در فرهنگ بمعنى روش و قاعده نيز آورده و باين بيت ابن يمين تمسك نموده: شعر ببين كه صنعت خياط رشتۀ كرمش چگونه دوخت بآسا قباى تربيتم توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فرهنگ مجمع الفرس فرهنگ مجمع الفرس
, ص8)
بر وزن رسا خميازه و دهاندره را كويند و مخفف آسا يعنى مانند نيز آمده توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فرهنگ انجمن آرای ناصریفرهنگ انجمن آرای ناصری
, ص95)
امر بآسايش است يعنى بياسا و بمعنى مثل و مانند و معروفست و بمعنى زيب و زينت عسجدى كفته ع بسان نوعروسان كرده آسا و بمعنى هيبت و وقار مختارى كفته شعر زور بستاند تدبير تو از پنجه شير كبر بيرون كند آساى تو از طبع پلنك و بمعنى روش و قاعده و خميازه و دهاندره كه آن را فاژ و فاژه خوانند آمده است وصال شيرازى از معاصرين دو سه معنى را درين بيت خود آورده شعر تو مردى با عروس معنى آن بهتر كه آسائى بزرد و سرخ چند آسا كنى بر رخ عروس‌آسا و بى‌مد نيز آمده است چنانكه ابو الفرج رونى كفته شعر عزم و حزمش بجنبش و بسكون آسمان و زمين اسا باشد توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فرهنگ انجمن آرای ناصریفرهنگ انجمن آرای ناصری
, ص94)
[فارسی]حرف اسمى بمعنى مانند و مثل كه در آخر اسم آن را در مى‌آورند چون پلنگ‌آسا يعنى مانند پلنگ. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
[اسم][فارسی]خميازه و دهندره.و [صفت]مثل و مانند و مشابه. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
(اسم) دهاندره. دهندره. خميازه. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
لغت نامه دهخدالغت نامه دهخدا
, ص35)
باز شدن دهن باشد .بهرامى گويد: چنان نمود بما دوش ماه نو ديدار#چو ماه من كه كند وقتِ خواب خوش‌آسا. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فاژه . توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
شكل را گويند.خاقانى گفته است: كرده دران خرم فضا صيد گوزنان چندجا#شاخ گوزن اندر هوا آنگه نگون‌سار آمده آسا را هم خاقانى گفته است: فلك كجروتر است از خط ترسا#مرا دارد مسلسل راهب‌آسا سان را نيز نظر ديگر همو گفته است: هست طراز عجيب نظم من از لفظ و طرز#هست شعار غريب شعر من از سلك و سان توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
