bookmark

معنای شيد

شيد [ cid ]

خورشيد باشد،و بمعنى روشن نيز گفته‌اند،سنايى گويد: بيت فلك ثالث آن ناهيد است زهره كز نور او جهان شيد است و مخفف شويد يعنى برويد،و خورشيد مركب از خوروشيد،يعنى آفتاب روشن.
(
فرهنگ رشیدی
, ج2 , ص967)
sourceLink

به كسر اول و سكون ثانى مجهول و دال به معنى نور باشد مطلقا كه آن روشنايى معنوى است و هر چيز بسيار روشن را نيز گويند و به عربى كثير الشعاع خوانند و يكى از نامهاى آفتاب است و چشمۀ آفتاب را هم مى‌گويند و نام پسر افراسياب نيز بوده كه او را پشنگ خوانند و به فتح اول زرق و سالوسى و ساختگى باشد.
(
فرهنگ فارسی برهان قاطع
, ص594)
sourceLink

خورشيد و بمعنى نور و روشنى كه ذاتى باشد نه كسبى باشد و آباد آراد كه از حكماى آباديانست كفته شيد يعنى نور بخود پيدا و پيدا ساز غير خود كه توانكر باشد ذات و كمالش متوقف بغير نه و نيازان يعنى فقير و محتاج بغير خود نباشد و آن را شيد شيدان يعنى نور الانوار كويند و شيد ريزان يعنى نور فياض كه نورش بهم رسد و در دساتير در توحيد آمده كه شيدش را نه سوست و رو بهر سوكنى شيد اوست با معنى اينما تولوا فثمّ وجه اللّه مطابقتى دارد حكيم سنائى كفته فلك ثالث آن ناهيد است زهره كز نور او جهان شيداست و مخفف شويد يعنى برويد چنانكه بيد مخفّف بويد است
(
فرهنگ انجمن آرای ناصری
, ص524)
sourceLink

- چشمۀ آفتاب باشد. مثالش شهنامه : بيت بدو گفت ز انسان كه تابنده شيد برآيد يكى پرده بينم سپيد و بمعنى روشن نيز بنظر رسيده در ادات الفضلاء و اين بيت حكيم سنائى را شاهد آورده: بيت فلك ثالث آن ناهيدست زهره كز نور او جهان شيدست و بمعنى برويد نيز باشد كه مختصر شويد است * .
(
فرهنگ مجمع الفرس
, ج2 , ص848)
sourceLink

چشمۀ آفتاب باشد.فردوسى گفت [بيت] بدو گفت زان سو كه تابنده شيد برآيد يكى پرده بينم سپيد
(
صحاح الفرس
, ص91)
sourceLink

[اسم‏][فارسی‏]آفتاب.و نور و روشنائى.و هر چيز بسيار روشن و كثير الشعاع. و چشمۀ آفتاب.و افسون.و جادو و سحر.و نيرنگ و شرم و حيا و خجالت و شرمسارى.و نام پسر افراسياب. ¦¦
[اسم‏][عربی‏]هر چيز كه بدان ديوار را اندايند مانند آهك و گچ و جز آن.
(
فرهنگ نفیسی
, ج3 , ص2109)
sourceLink

تنها نيز آفتاب است و مقصود از روشنى.فردوسى طوسى گفته است: بدو گفت زآنسو كه تابنده شيد#برآيد يكى پرده بينم سپيد.
(
فرهنگ قواس
, ص13)
sourceLink

typography

حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی است و نشر غیر مجاز محتوای آن پیگرد قانونی دارد.