چليپا

معنی چليپا

چليپا

چوب چهار گوشه،و سه گوشه كه بصورت داريست،كه بعقيدۀ نصارى حضرت عيسى را،على نبينا و عليه السلام بر ان كشيده بودند،صليب معرب آن.

(

فرهنگ رشیدی

, ص536)

با باى فارسى بر وزن مسيحا صليب نصارى باشد و آن دارى است كه به اعتقاد ايشان عيسى عليه السلام را بر آن كشيده صليب كرده‌اند و آن به اين شكل است اسكن و آن را ترسايان از طلا و نقره سازند و به جهت تيمن و تبرك بر گردن آويزند و بعضى گويند سه گوشه باشد كه براهمه و هنود از طلا و نقره و امثال آن سازند و به رشتۀ زنار كشند و هر خط منحنى را نيز گفته‌اند و كنايه از زلف معشوق هم هست و صليب معرب چليپاست.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص301)

با اول مفتوح و ثانى مكسور و باى معروف عجمى چوبى باشد بصورت دارى چهار كوشه كه بعقيده نصارى حضرت عيسى عليه السلام را بر آن كشيدند و صليب معرب آنست مولوى كفته حلقۀ آن جعد او سلسله‌جنبان كيست زلف چليپا و شش آفت ايمان كيست شيخ سعدى كفته كر بمسجد روم ابروى تو محراب منست ور در آتشكده زلف تو چليپا دارم و اصل اين لغت در پارسى چارپايه بوده و چنانكه رسم است را و لام تبديل شده‌اند

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص320)

صليب باشد.عماره گفت:بيت آن زاغ را نگه كن چون[مى]پرد مانند يكى قيرگون چليپا و امير معزى گفت:بيت بندد كمر و سجده كند زلف سياهش چون از لب[و] انگشت كند شكل چليپا و حكيم خاقانى گفت:بيت بدست آرم عصاى دست موسى بسازم زان عصا شكل چليپا

(

صحاح الفرس

, ص22)

- صليب نصارى باشد. و در ادات - الفضلاء مسطورست كه آن سه گوشه‌اى باشد از زر و نقره و مس و چوب و غيرهم كه براهمه در زنار كشند و عرب آن را صليب خوانند و در كنز آورده كه نشانه‌ايست كه ترسايان بر خود بندند برين شكل + . مثالش حكيم خاقانى فرمايد: بيت بدست آرم عصاى دست موسى بسازم ز ان عصا شكل چليپا

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ص370)

[اسم‏] [فارسی‏] خاج و صليب نصارى كه چوبى باشد چهار گوشه و بشكل‌دار يعنى دارى كه باعتقاد عيسويان حضرت عيسى را بر آن كشيده‌اند. و نيز آنچه بشكل اين دار از طلا و نقره سازند و ترسايان بر گردن آويزند و بر دو سر زنار نيز نصب كنند. و سه گوشه‌اى كه هنود و براهمه

(

فرهنگ نفیسی

, ج2 , ص1176)

صليب است كه در زنار ميكشند. خاقانى گويد: شكل كمان و تير چليپا كند برزم#تا اسم روم و رسم چليپا برافگند.

(

فرهنگ قواس

, ص12)

چليپا كردن خويشتن را

ظاهراً كنايه است از خم كردن و منحنى كردن خويشتن در مقام تعظيم و تكريم كسى و اظهار كوچكى كردن.

(

لغت نامه دهخدا

, ص962)

چليپا في الاصطلاح

چليپا

[في الانكليزية] Cross [في الفرنسية] Croix هو في الأصل من اللغة السريانية و معناه الصليب. و عند الصوفية هو العالم الطبيعي .

(

موسوعه کشاف

, ص607)

عالم طبيعت را گويند. بيم است كه از عشق رسوا گردم دفتر بنهم گرد چليپا گردم گر تو ز پى رهى مسلمان نشوى من خود ز پى عشق تو ترسا گردم عراقى گويد: كى بميدان تو يابم اين دو سه گوى جهان در خم چوگان وحدت ناگهان انداخته

(

فرهنگ لغات و اصطلاحات عرفانی

, ص306)

چليپا

معنی چليپا

المرتبطات

در نام چیزها که بهری از آن بهری از آن سوی بالا روی دارد/ دوم: در نام چيزهاى پراگنده چون پيغامبران و دينها و كتابها و آنچه بدان ماند و كار آيد.

چليپا في الاصطلاح