شنج

معنای شنج

شنج

بالفتح،سرين مردم و حيوانات،ناصر خسرو گويد: بيت انديشه كن از بنده‌ات امروز كه بنده‌ات پيش تو بپايست تو بنشسته به شنجى و شمس فخرى غنج را مرادف او كرده و گفته: بيت بفرمانش حيوان و انس و پرى همه داغ دارند بر شنج و غنج

(

فرهنگ رشیدی

, ج2 , ص955)

به فتح اول و سكون ثانى و جيم بينى كوه باشد و زمينى را نيز گويند كه به غايت سخت بود و شكستگى و ناهموارى و سنگ بسيار داشته باشد و به كسر اول و سكون ثانى كفل و سرين مردم و حيوانات ديگر را گويند و به اين معنى به فتح اول هم گفته‌اند و با غنج مرادف ساخته‌اند و به ضم اول و سكون نون در عربى نوعى از صدف باشد كه آن را توتياى اكبر خوانند و شيرازيان قصبك گويند و ترنجيدگى و درهم شكستگى را نيز گفته‌اند.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص585)

- [بوزن رنج] سرين مردم و حيوانات باشد. مثالش شاه ناصر خسرو گويد: بيت انديشه كن از بندگى امروز كه بنده‌ات پيش تو بپايست و تو بنشسته بشنجى و شمس فخرى غنج را مرادف آن كرده و گفته: بيت بفرمانش حيوان و انس و پرى همه داغ دارند بر شنج و غنج و بمعنى زمين سخت بر كوه نيز آمده .

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ج2 , ص838)

سرين مردم و چهارپاى بود .منجيك گفت: بيت پيرى و دراز خشك شنجى [گويى بگه آلوده لتره غنجى]

(

صحاح الفرس

, ص53)

بر وزن كنج دماغه و بينى كوه كه شكستكى بسيار داشته باشد و بكسر سرين بود و آن را غنج نيز خوانند شمس فخرى كفته شعر بفرمانش حيوان و انس و پرى همه داغ دارند بر شنج و غنج ناصر خسرو كفته انديشه كن از بنده‌ات امروز كه بنده‌ات پيش تو ستاده است و تو بنشسته بشنجى

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص517)

[اسم‏][فارسی‏]نشستگاه و سرين و كفل.و رانها.و كون.و بينى كوه.و زمين بغايت سخت كه در وى شكستگى و ناهموارى و سنگ بسيار بود. ¦¦

[اسم‏][فارسی‏]نشستگاه و سرين و كفل آدمى و ديگر حيوانات.

(

فرهنگ نفیسی

, ج3 , ص2086)

(اسم) كفل و سرين. ¦¦دماغه و بينى كوه. ¦¦زمين سخت كه شكستگى و ناهموارى و سنگ بسيار دارد.

(

لغت نامه دهخدا

, ج2 , ص1844)