فرنج

معنای فرنج

فرنج [ foronj ] [ feronj ]

بضمتين و سكون نون،پيرامون دهان،رودكى گويد: بيت سر فرو كردم ميان آبخور از فرنج منش تنگ آمد مگر و بمعنى كابوس مرادف افرنجك نيز گفته‌اند.

معرب فرنگ.

به ضم اول و ثانى و سكون نون و جيم پيرامون و اطراف دهان را گويند و شاخ بزرگى را نيز گفته‌اند گه چون آن را ببرند شاخهاى كوچك از اطراف آن برآيد و به فتح اول و ثانى و به كسر اول و ضم ثانى هم آمده است.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص659)

- [بضم فا و راء و سكون نون] پيرامن دهان باشد از بيرون سو؟؟؟. مثال هر دو لغت [3] را شمس فخرى گويد: شعر آن‌چنان مولعند در هيجا بندگانش بخون دشمن فنج (1)يعنى: فرفت. و برهان اين لغت را ندارد. (2)فنك. و در برهان بفتح اول و ثانى مارى است كه آزار بكسى نرساند و نيز رجوع به لغت فرنج شود. (3)يعنى: فنج و فرنج. كه چو تشنه بروز گرم در آب همه در خون نهند لنج و فرنج و استاد رودكى نيز گويد: بيت سر فروكردم ميان آبخور از فرنج منش ننگ آمد مگر و ديگر گرانى باشد كه مردم را در خواب فروگيرد [1] و فرهانج مثل او باشد بهر دو معنى. و فنج را در فرهنگ - بفتح فاء - آورده بمعنى دبه شده و اين بيت منجيك مؤيد اوست: بيت عجب آيد مرا ز تو كه همى چون كشى آن گران دو خايۀ فنج و - بضم فاء - نام ولايتى باشد از زنگبار. و در فرهنگ بمعنى شاخى كه ببرند تا شاخ ديگر بردهد نيز آمده.

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ج3 , ص952)

پيرامون دهان باشد .رودكى گفت: بيت سر فرو بردم ميان آبخور از فرنج من بخشم آمد مگر

(

صحاح الفرس

, ص54)

بضمتين و سكون نون پيرامون دهان رودكى كفته سر فرو كردم ميان آبخور از فرنج منش تنك آمد كمر و بمعنى كابوس مرادف فرنجك نيز كفته‌اند و معرب فرنك است و آن را افرنجه نيز كويند شيخ نظامى در لشكركشى اسكندر را ز مصر و يونان و رومية الكبرى كفته ز مصر و ز افرنجه و روم و روس بيار است لشكر چو چشم خروس

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص546)

[اسم‏][فارسی‏]پيرامون و گرداگرد دهان.و شاخۀ بزرگى از درخت كه چون آن را ببرند از اطراف وى شاخه‌هاى كوچك برآيد.

(

فرهنگ نفیسی

, ج4 , ص2550)

همه پيرامن دهان باشد.رودكى گفت: سر فرو كردم ميان آبخور#از فرنج منش خشم آمد مگر.

(

لغت فرس

, ص21)

پيرامن دهان باشد.مهستى گفت: كيرِ آلوده بيارى و نهى در كسِ من#بوسه‌يى چند بتزوير دهى بر نسِ من.