يال

معنی يال

يال

گردن،فردوسى گويد: بيت سپهبد بر و يال جنگى گرفت برآورد و زد بر زمين اى شكفت و درين زمان موى گردن اسپ و اشتر و خر را گويند،و در فرهنگ بمعنى مست نيز آورده.

(

فرهنگ رشیدی

, ج2 , ص1520)

بر وزن بال به معنى گردن باشد مطلقا اعم از گردن انسان و حيوان ديگر و به عربى عنق گويند و بيخ گردن را نيز گفته‌اند و به معنى بازو هم آمده است كه از دوش باشد تا مرفق و موى گردن اسب را نيز گويند و به معنى فرزند و عيال هم هست و مستى حيوانات را نيز يال گويند چه هر حيوانى كه مست شود گويند به يال آمده است و به معنى روى و رخساره هم به نظر آمده است.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص972)

بمعنى كردن بود چنانكه حكيم على اسدى كفته كمند و كمانى فكنده ببال يكى كرزۀ بر نهاده بيال فردوسى كفته سپهبد بر و يال جنكى كرفت برآورد و زد بر زمين اى شكفت سوزنى كفته هركه روى از طوع شاهنشاه برتابد بقصد تيغ قهر شاهشان چون طوق كرد يال باد و موى كردن اسب و استر و خر معروفست و آن مويال بوده مو را حذف كرده يال كويند

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص761)

- بازو و بن گردن باشد. مثالش حكيم فردوسى گويد: بيت سپهبد بر و يال جنگى گرفت برآورد و زد بر زمين اى شگفت (1)سلامى (عربى). و در برهان معنى بچه‌دان (مشيمه عربى) و نوعى خوانندگى كه رندان و اوباشان بدخشان كنند نيز دارد. (2)و قاعده و قانون و رسم و آيين و بمعنى تمكين و وقار هم هست. (برهان). و بمعنى موى گردن اسب نيز باشد. و در شرفنامه و معيار جمالى بمعنى مست نيز آمده [1].

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ج3 , ص1560)

(اسم) گردن. انسان يا حيوان. ¦¦موهاى بلند و پرپشتى كه برگردن برخى از حيوانات مانند اسب و شير مىرويد. ¦¦خطالرأس كوه. ¦¦مجازاً، هيكل. ¦¦قد و قواره و هيكل قوى و درشت. ¦¦

(اسم) مخفف عيال. ←ه. م.

(

لغت نامه دهخدا

, ج2 , ص3202)

[اسم‏][فارسی‏]موى گردن اسب و استر و جز آن.و تاج مرغان.و گردن و عنق و بيخ گردن.و طراز و ريشه. و بازو يعنى از دوش تا آرنج.و دست و هر دو دست.و مستى حيوانات و گشنى آنها.و قد و اندام و شكل و طرز و حالت.و تناور و جسيم و كلان و زوردار و توانا.و زور و قوت و قدرت.

(

فرهنگ نفیسی

, ج5 , ص4000)

گردن بود.عنصرى گفت: ازو رسيده بتو نقد صد هزار درم#ز بنده بودن او چون كشيد بايد يال.

(

لغت فرس

, ص113)

گردن بود.فردوسى گفته است. بدين كتف و بازو لب و يال او#شود كشته رستم بچنگال او

(

فرهنگ قواس

, ص83)