دله

معنی دله

دله

به فتح اول و ثانى مشدد جانورى باشد كه آن را قاقم گويند و گربه صحرائى را هم گفته‌اند و معرب آن دلق است و زن دلاله و مختاله و جامۀ پشمينه و خرقه و مرقع درويشان را نيز گويند كه از آن پشمها آويخته باشد و با ثانى مشدد به معنى مكر و حيله و عيار و ناراست و منافق باشد و گردباد را نيز گويند و به كسر اول به معنى دل است كه به عربى قلب خوانند.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص392)

- [بفتح دال و لام] قاقم باشد و [بتشديد لام] نيز آيد مثالش حكيم اسدى فرمايد: بيت زهر سويى اندازه در وى بجوش بتان پرندين بر دله پوش و گربه صحرائى را نيز گويند و اين از نسخۀ ميرزا منقولست. استاد فرخى گويد: شعر هميشه تا بصورت يوز ديگر باشد از آهو هميشه تا بقوت شير برتر باشد از دله و نيز نام زنى محتالۀ مشهوره. مثالش هم او فرمايد : بيت ز بهر آنكه از بند تو چون هر دم رها گردد كنون دايم همى خواند كتاب حيلۀ دله و [بتحفيف لام] نيز بنظر رسيده.

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ج2 , ص574)

[اسم‏] [فارسی‏] قاقم. و گربۀ صحرائى. و زن دلاله و محتاله. و جامۀ پشمينه. و خرقه و مرقع درويشان كه از آن پشمها آويخته باشد. ¦¦

[صفت‏] [فارسی‏] مكر و حيله. و عيار و ناراست و منافق. و گردباد. و قاقم. و سنجاب. و خيانت.

(

فرهنگ نفیسی

, ج2 , ص1531)

دلق و جامۀ گدا.نظامى گفته است: ميفكن كول گرچه خوار آيدت#كه هنگام سرما بكار آيدت

(

فرهنگ قواس

, ص154)