نول

معنای نول

نول

بالضم،منقار مرغان.

بر وزن غول منقار مرغان را گويند و گرداگرد دهان را نيز گفته‌اند و لوله و نايژه صراحى و مشربه را هم مى‌گويند و گردن صراحى را نيز گفته‌اند.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص917)

با اول مضموم و واو معروف بمعنى نوك يعنى منقار مرغان باشد مولوى معنوى كفته هرچه جز عشق است شد ماكول عشق هر دو عالم دانۀ در نول عشق هم او كفته حرص بط آمد كه نوش در زمين در تر و در خشك مى‌جويد دفين

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص722)

- [بضم نون] نس باشد يعنى گرداگرد دهان. مثالش شمس فخرى گويد: بيت آنكه آلودۀ نوال ويست آز را دست و كام و فكه و نول و در مؤيد نول منقار مرغ و نايژۀ صراحى و مشربه و جز آن باشد [4]. و بمعنى منقار ملا جامى گويد: شعر كرمكى گرز آب بنمودى نول كردى دراز و بر بودى (1)در برهان نشپيل ضبط است. و معنى مطلق قلاب نيز دارد. (2)نغول. (3)اين معنى در برهان نيست. (4)گردن صراحى را نيز گفته‌اند. (برهان). و مولوى مثنوى نيز گويد: شعر هرچه جز عشقست شد مأكول عشق هر دو عالم دانه‌اى در نول عشق [1] و مثال نايژۀ مشربه امير خسرو گويد: شعر كوزه كه نبود ره نولش فراخ زو نجهد جز نم باريك شاخ

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ج3 , ص1432)

(اسم) منقار مرغان. نوك. نك. تك. شند. چِنگ. ¦¦گرداگرد دهان. گرداگرد بيرون دهان. نس. فرنج. بتفوز. پوز. زفر. لفج. ¦¦لوله و نايژۀ صراحى و مشربه و كوزه. ¦¦هر چيز كه بر آن تكيه مىكنند و بدان پشت مىدهند. ¦¦ورطه. گرداب. ¦¦

(فرانسوی صفت) در بازى شطرنج، هيچ به هيچ.

(

لغت نامه دهخدا

, ج2 , ص3068)

[مصدر][عربی‏]نلته و له و به نولا(از باب نصر):عطا دادم او را. و نيز نول:نورديدن. و نال نائلا و نيلا و نولا.ر.نائل. ¦¦

[اسم‏][عربی‏]گروهى از زنگيان. ¦¦

[اسم‏][فارسی‏]واو مجهول- گرداگرد دهان.و منقار مرغ.و لوله و نايژۀ صراحى و مشربه و جز آن.و گردن صراحى. و هر چيز كه بر آن تكيه مى‌كنند و بدان پشت مى‌دهند.و ورطه و گرداب.

(

فرهنگ نفیسی

, ج5 , ص3785)

همه پيرامن دهان باشد.رودكى گفت: سر فرو كردم ميان آبخور#از فرنج منش خشم آمد مگر.

(

لغت فرس

, ص21)

نيز منقار.عماره گويد: مرغ سپيد شند شد امروز ناودان#كز آب زير ميغ شد آن مرغ سرخ شند.

(

فرهنگ قواس

, ص64)

نول مرغ