احمق

معنی احمق

احمق

[صفت‏][عربی‏]مرد گول و بى‌عقل .[جمع‏]قوم و نسوة حماق و حمق( homoqon ) و حمقى( hamqā )و حماقى( hamāqā ).و نيز احمق:گول‌تر و بى‌عقل‌تر.و در افعل تعجب مى‌گويند ما احمقه.

(

فرهنگ نفیسی

, ص120)

احمق

(عربی صفت) گول. نادان. نابخرد. ابله. ¦¦ نادان‌تر. بى‌خردتر.

(

لغت نامه دهخدا

, ص98)

احمق بلغ و يا بلغ

احمقى كه با حماقت خود بمراد رسد.و يا بسيار احمق.

(

فرهنگ نفیسی

, ص638)

المداخل المترادفة لـ احمق

گاوكون,بادسر [سَ],بادسار,خركس [خَ كُ],كانا [ kānā ],كون خر,تهى مغز [تَ/تِ/تُ مَ],سست ريش [سُ](فرهنگ مترادفات و اصطلاحات , ج1 , ص25)

تنبان [تُمْ](فرهنگ مترادفات و اصطلاحات , ج1 , ص25)

گاوريش [ gāv-ric ](فرهنگ مترادفات و اصطلاحات , ج1 , ص25)

گاوزهره [زَ رَ/رِ](فرهنگ مترادفات و اصطلاحات , ج1 , ص25)

گاودل [دِ](فرهنگ مترادفات و اصطلاحات , ج1 , ص25)

ضرب المثل احمق

تا كه احمق باقى است اندر جهان - مرد مفلس كى شود محتاج نان

مولوى. رجوع به: تا ابله در جهان است...، شود.

احمق است آن‌كس كه بالاتر نشست استخوانش سخت‌تر خواهد شكست

مولوى

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص39)

تا كه احمق باقيست اندر جهان مرد مفلس كى شود محتاج نان

(مولوى)

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص228)

احمقى گفت و احمقى باور كرد

رجوع به ابلهى گفت...، شود.

(

امثال و حکم

, ص88)

احمقى گفت و ابلهى باور كرد

رجوع شود به ابلهى گفت و احمقى باور كرد.

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص39)

احمق را ستايش خوش آيد

همانند: ابلهى گفت و احمقى باور كرد.

(سعدى)

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص39)

جواب احمقان خاموشى است.

رجوع به «جواب ابلهان خاموشی است» شود.

(

امثال و حکم

, ج2 , ص589)

جواب الاحمق السكوت

همانند جواب ابلهان خاموشى است.

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص265)

كُلّ طويل احمق

بلندقدان كم‌خردند.

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص601)

احمق من هبنقه

هبنقه از حمقاى مشهور عرب است كه وقتى گردن‌بندى بخود آويخت. پرسيدند اين ترا بچه كار است گفت تا با ديگران بدل نشوم. براى مزيد شرح رجوع بمجمع الامثال ميدانى، شود.

(

امثال و حکم

, ص87)

حرص كور و احمق و نادان كند

(...مرگ را بر احمقان آسان كند)مولوى

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص305)

عذر احمق بدتر از جرمش بود

(

فرهنگ عوام

, ص404)

(...عذر نادان،زهر هر دانش بود)مولوى

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص540)

عذر احمق را نمى‌بايد شنيد

(مرغ بى‌وقتى سرت بايد بريد...)مولوى

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص540)

ابلهى گفت و احمقى باور كرد

گوينده و گرونده هر دو ساده‌لوح و خوش‌باورند

(

امثال و حکم

, ص80)

چراغى را كه ايزد برفروزد چو احمق پف كند ريشش بسوزد

(هرانكس پف كند،)هم گفته مى‌شود

(

فرهنگ عوام

, ص192)

دِه مرو دِه مرد را احمق كند

(...عقل را بى‌نور و بيرونق كند)-اين شعر كه صورت ارسال مثل را گرفته از حضرت مولوى است و حديث نبوى است كه«عليكم بالسواد الاعظم»يعنى هميشه در شهرهاى بزرگ زندگى كنيد تا بر معرفت شما افزوده شود.

(

فرهنگ عوام

, ص298)

(...عقل را بى‌نور و بى‌رونق كند)مولوى

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص411)

صحبت احمق بسى خون‌ها بريخت

(ز احمقان بگريز چون عيسى گريخت...)مولوى

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص522)

احمق في الاصطلاح

احمق

احمق [-ابله]: كودن، كم خرد. تفاوت آن با سفيه ( ← سفاهت) اين است كه در فقه به كسى سفيه گفته مى‌شود كه تنها اموال خود را در اغراض نادرست و غير عقلايى مصرف كند(1)؛ در حالى كه ابله به فردى اطلاق مى‌شود كه از نظر خرد و انديشه كاستى دارد. از اين موضوع در باب‌هاى جهاد، نكاح و شهادات سخن گفته شده است. ابله از كسانى است كه از آنان جزيه ( ← جزيه) گرفته نمى‌شود.(2)گزينش دايۀ احمق براى شير دادن نوزاد(3)و ازدواج با زن احمق كراهت دارد.(4)نگاه كردن احمقى كه از غريزۀ شهوت و ميل به زن برخوردار نيست، به نامحرم جايز است.(5)به قول مشهور، ولىّ احمق بالغى كه طلاق دادن را نمى‌فهمد، مى‌تواند همسر او را با داشتن مصلحت طلاق دهد.(6) شهادت ( ← شهادت) ابله پذيرفته نيست.(7)ابله از مصاديق مستضعف به شمار رفته، احكام آن بر او جارى مى‌شود.(8) ( ← استضعاف) (1) جواهر الكلام 52/26-56. (2) 237/21. (3) 306/29-307. (4) العروة الوثقى 799/2. (5) الحدائق الناضرة 76/23-78. (6) جواهر الكلام 6/32. (7) الروضة البهية 127/3. (8) جواهر الكلام 115/30.

(

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت

, ص283)

احمق است

مُغَفَّلٌ‌.

(

فرهنگ اصطلاحات روز

, ص20)