كردگار

معنی كردگار

كردگار

(صفت مرکب) كننده. فاعل. عامل. ¦¦بسيار عمل‌كننده. ¦¦نام خداى تعالى.

(

لغت نامه دهخدا

, ج2 , ص2261)

كردگار ( kerde-gār )

نام حضرت احديت،و معنى تركيبى آن خداوند كار،و بمعنى عمدا نيز آمده ،رودكى گويد: بيت نه چون پور مير خراسان كه او عطا را نشسته بود كردكار

(

فرهنگ رشیدی

, ج2 , ص1116)

با كاف فارسى بر وزن انتظار نامى است از نامهاى خداى تعالى و به معنى دانسته و عمدا هم گفته‌اند.

(

فرهنگ فارسی برهان قاطع

, ص718)

- دو معنى دارد: اول نام حضرت احديتست: و دوم بمعنى عمدا باشد و شيخ سعدى بمعنى اول فرمايد: (1)در برهان معنى صنعت و هنر و پيشه و سخن نيز دارد. (2)تله (در تداول عامه). برگ درختان سبز در نظر هوشيار هر ورقى دفتريست معرفت كردگار و رودكى گويد بمعنى اخير: بيت نه چون پور مير خراسان كه او عطا را نشسته بود كردگار

(

فرهنگ مجمع الفرس

, ج3 , ص1044)

[فارسی‏]ديده و دانسته و بطور آگاهى و عمدا و قصدا. ¦¦

[اسم‏][فارسی‏]يكى از نامهاى خداى تعالى.

(

فرهنگ نفیسی

, ج4 , ص2781)

آنكه همه ازوست.انورى گفته است: كردگارا مشته رندى ده جهانرا خوش تراش#تا كى از قومى كه هم ايشان و هم ما تيشه‌ايم

(

فرهنگ قواس

, ص5)

كردكار

بكسر كاف نام خداى تعالى و معنى تركيبى آن خداوند كار است و بمعنى عمدا نيز آمده استاد رودكى كفته نه چون پور مير خراسان كه او عطا را نشسته بود كردكار

(

فرهنگ انجمن آرای ناصری

, ص578)

ضرب المثل كردگار

چون كرم كردگار جلوه كند كعبه را پست كند روزگار بتكدۀ آذرى .

ظهير. نظير: سحر با معجزه پهلو نزند دل خوشدار سامرى كيست كه دست از يد بيضا ببرد حافظ.

(

امثال و حکم

, ج2 , ص666)

برگ درختان سبز در نظر هوشيار - هر ورقى دفتريست معرفت كردگار

مشهور اين است و مضبوط ديوان شيخ اجل سعدى چنين: برگ درختان سبز نزد خداوند هوش... الخ. نظير: از لوح جهان خط الهى خواندن خوشتر بود از حرف سياهى خواندن هر صفحۀ كاينات خطيست كز آن اسرار ازل توان كماهى خواندن. بنزد آنكه جانش در تجليست همه عالم كتاب حق تعاليست. شبسترى. هر گياهى كه از زمين رويد وحده لا شريك له گويد. پى مور بر هستى او گواست كه ما بندگانيم و او پادشاست. فردوسى.

(

امثال و حکم

, ص425)

هركه از كردگار ترسنده است خلق عالم از او هراسنده است

(سنائى)

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح

, ص781)

چون تو در علم خود زبون باشى عارف كردگار چون باشى .

(اى شده از شناس خود عاجز كى‌شناسى خداى را هرگز...) سنائى.

(

امثال و حکم

, ج2 , ص659)

ببينيم تا كردگار جهان - در اين آشكارا چه دارد نهان

رجوع به: ببينيم تا اسب اسفنديار...، شود.

(

امثال و حکم

, ص381)

با تقاضاى عقل و نفس و حواس - كى توان بود كردگارشناس

سنائى. رجوع به: تو كه در علم خود زبون...، شود.

(

امثال و حکم

, ص347)

راستى آور كه شوى رستگار راستى از تو ظفر از كردگار

(

فرهنگ عوام

, ص304)

تو كه در علم خود زبون باشى - عارف كردگار چون باشى

سعدى. چون گوهر خويش را ندانستى مر خالق خويش را كجا دانى. ناصر خسرو. دمى با حق نبودى چون زنى لاف شناسائى تمام عمر با خود بودى و نشناختى خود را. و رجوع به: پشه كى داند...، شود.

(

امثال و حکم

, ص565)

آنكه را كردگار كرد عزيز - نتواند زمانه خوار كند

قاآنى. تُعِزُّ مَنْ تَشٰاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشٰاءُ‌. قرآن كريم. سورۀ 3. آيۀ 25.

(

امثال و حکم

, ص65)

آنكه را كرد كردگار عزيز نتواند زمانه خوار كند

(قاآنى)

(

فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح