bookmark

معنی سرشت

سرشت

خلقت و طينت،و نيز بمعنى خمير كرد و آميخت،و برين قياس سرشتن،و سرشته.
(
فرهنگ رشیدی
, ج2 , ص851)
sourceLink

به كسر اول و ثانى بر وزن بهشت خلقت و طينت و مايۀ طبع و طبيعت و خوى آدمى را گويند و به معنى مخلوط و آغشته و ماضى آغشته كردن هم هست.
(
فرهنگ فارسی برهان قاطع
, ص507)
sourceLink

با اول و ثانى مكسور و بشين منقوطه زده طينت و خلقت و طبيعت را كويند بابا افضل كاشانى كفته ما را ببدى رد مكن اى حور سرشت زشتى نه بود كز همه رو باشد زشت هجران كه ز دوزخست بدتر صد بار اميد وصالى است در آن به ز بهشت و سرشتن بمعنى خمير كردن و سرشته خمير كرده و بر اين قياس ديكرى كفته نى در خورد و زخم نه در خورد و زخم نه در خورد بهشت ايزد يا رب كل مرا از چه سرشت چون كافر درويشم و چون قحبه زشت نه دين و نه دنيا و نه امّيد بهشت
(
فرهنگ انجمن آرای ناصری
, ص468)
sourceLink

طبيعت بود.پدرم گفت رحمة اللّه عليه: بيت پاك‌دامن دلبرى يا رب تو حورى يا پرى كآدمى با اين لطافت ز آب و گل نتوان سرشت
(
صحاح الفرس
, ص45)
sourceLink

- مايۀ طبع و آفرينش و خلقت. مثالش شيخ سعدى گويد: بيت بنى آدم سرشت از خاك دارد اگر خاكى نباشد آدمى نيست و بمعنى ماضى سرشتن و خمير كردن نيز آمده .
(
فرهنگ مجمع الفرس
, ج2 , ص717)
sourceLink

[فارسی‏]ح.[مصدر]سرشتن. وا.خوى و طبيعت و خلقت و ساختمان و طينت و مايۀ طبع و مزاج و نهاد.و كالبد.و شكل طبيعى و ساخت.و دريافت و ادراك. و چهار عنصر.و پخت.و عجين و خميره.
(
فرهنگ نفیسی
, ج3 , ص1882)
sourceLink

(اسم) طبيعت و خوى آدمى. خلقت. طينت. آفرينش. فطرت. جبلت. نهاد.
(
لغت نامه دهخدا
, ج2 , ص1679)
sourceLink

مايۀ طبع و پارسى طبع‌منش باشد . نظامى گفته است: منش چون بهم گشت آميخته#ازينجا شد اين گوهر انگيخته منش(را)ابو شكور گفته است: منش بايد از مرد چون سرور است#اگر برز و بالا ندارد رواست
(
فرهنگ قواس
, ص18)
sourceLink

ضرب المثل سرشت

اگر زانكه باشى سروشين سرشت - نشينى چو يك چند با ديو زشت - ز بالاگرایى بناچار شيو - نياموزى از ديو جز مكر و ريو

حضرت اديب. رجوع به: آلوچه بآلو...، شود.
(
امثال و حکم
, ص216)
sourceLink

عيب رندان مكن اى زاهد پاكيزه سرشت كه گناه دگرى بر تو نخواهند نوشت

(
فرهنگ عوام
, ص411)
sourceLink

درختى كه تلخ است وى را سرشت

گرش برنشانى به باغ بهشت ور از جوى خُلدش به هنگام آب به بيخ انگبين ريزى و شهد ناب
(
فرهنگ بیست هزار مثل و حکمت و اصطلاح
, ص366)
sourceLink

typography

الحقوق المادية والمعنوية لهذا الموقع محفوظة ل مركز البحوث الكمبيوترية للعلوم الإسلامية ، وأي نشر غير مسموح به يُلاحق قانونياً.